ĐỀ TÀI: NGƯỜI NỮ TU ĐA MINH
ANASTAIE TRUYỀN GIÁO
VỚI SỰ KHÔN NGOAN
Dẫn nhập: Có những điều chúng ta nghe và nói nhiều lần nhưng không hiểu chính xác
điều ấy là gì. Truyền giáo là một trong những điều như thế. Thật vậy nhiều lúc
chúng ta không khỏi lúng túng khi phải giải thích thế nào là Truyền giáo. Vậy
Truyền Giáo là gì?
KHÁI NIỆM:
+ Truyền giáo là
tiếp tục kế hoạch của Thiên Chúa:
- Chúa phán: “Các
con hãy đi dạy dỗ muôn dân, làm phép rửa cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh
Thần, hãy dạy họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho các con. Và đây Thầy sẽ ở
cùng các con mọi ngày cho đến tận thế” (Mt
28,19-20).
+ Truyền giáo là
loan truyền tình thương của Thiên Chúa đến với con người.
+ Truyền giáo là
chia sẻ quà tặng là chính Đức Giêsu Kitô mà Giáo Hội nhận được.
=>Vậy Truyền
Giáo là: Truyền giáo thường được
hiểu là giới thiệu Tin Mừng cho những người chưa biết Chúa, và đưa họ vào Hội
Thánh Chúa qua việc dạy giáo lý, cử hành các Bí Tích nhập Đạo, và gia nhập cộng
đoàn.
Vì vậy truyền giáo là
bổn phận và cũng là niềm vui của mỗi Kitô hữu nói chung và là sứ vụ của mỗi một
tu sĩ chúng ta nói riêng, đặc biệt đây là sứ mạng của mỗi một chị em chúng ta -
những người con của Cha thánh Đaminh và mẹ Anatassie.
I.
SỨ MẠNG TRUYỀN GIÁO CỦA GIÁO HỘI
1. Đời sống thánh hiến
tự bản chất đã là truyền giáo
- Đời sống thánh hiến tự bản chất
đã là truyền giáo. Không phải lên bục giảng, nói nhiều, giảng hay hấp dẫn thì mới
là công việc loan báo Tin Mừng nhưng chính đời sống khiết tịnh – khó nghèo –
vâng phục đã là một lời loan báo.
2. Chúa Giêsu sai các môn đệ ra đi
với chính con người của họ
Chúa Giêsu cũng sai các môn
đệ ra đi không chỉ với lời giảng, nhưng với chính con người họ.
- Các tông đồ không phải là những người hoàn hảo.
+ Phêrô từng chối Thầy ba lần.
+ Tôma từng nghi ngờ việc Chúa phục
sinh.
+ Các môn đệ nhiều lần tranh cãi
xem ai là người lớn nhất.
+ Tuy nhiên, Chúa vẫn tin tưởng và sai đi loan
báo Tin Mừng
3.
Trong tông huấn Evangelii Gaudium (Niềm vui của Tin Mừng)
Đức cố Giáo Hoàng Phanxicô nhắc rằng
Giáo Hội truyền giáo bằng sức hấp dẫn của đời sống. Một đời sống khiêm nhường,
bác ái, biết tha thứ và tràn đầy niềm vui sẽ trở thành lời chứng sống động, lôi
cuốn người khác đến với Đức Kitô.
- Trong tông huấn, Đức Thánh Cha
Phanxicô nhấn mạnh: “Giáo Hội không lớn lên nhờ chiêu dụ, nhưng nhờ sức hấp dẫn.”
Điều đó có nghĩa:
-
Không lôi kéo
-
Không gây áp lực
-
Không tranh luận gay gắt
Nhưng làm chứng bằng niềm vui và chứng
tá đời sống thường ngày của chúng ta hôm nay.
Câu hỏi dành cho tu sĩ chúng ta
hôm nay:
- Người ta có thể “đọc thấy Tin Mừng”
nơi đời sống tôi trong thế giới hôm nay không?
4.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công Giáo (số 849):
“Mệnh lệnh truyền giáo của Chúa
phát xuất từ tình yêu vĩnh cửu của Thiên Chúa.”
Chính Chúa Giêsu đã truyền
lệnh:
“Anh em hãy đi và làm cho muôn dân
trở thành môn đệ.” (Mt 28,19)
Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội
hôm nay – đa tôn giáo, đa văn hóa, nhiều nhạy cảm – việc truyền giáo cần sự khôn
Ngoan.
5. Khôn ngoan là hoa trái của Chúa
Thánh Thần
+
Theo truyền thống Công Giáo, khôn ngoan là một trong bảy ơn Chúa Thánh
Thần.
Chúa Thánh Thần giúp ta:
- Biết nói khi cần nói
- Biết thinh lặng khi cần thinh lặng
- Phân định cách tiếp cận từng người
+ Sự khôn ngoan Kitô giáo luôn gắn
liền với:
- Bác ái
- Khiêm nhường
- Tôn trọng tự do lương tâm
II. KHÔN NGOAN TỪ LỜI CHÚA
1. Đức Giêsu cầu nguyện trước và
trong sứ vụ
Ngài thường lui vào nơi thanh vắng
để cầu nguyện.
Trước những thời điểm quan trọng,
Ngài tìm về với Chúa Cha.
+ Điều này cho thấy nguồn sức mạnh
của sứ vụ không phải trước hết là khả năng của con người, nhưng là sự kết hiệp
với Thiên Chúa.
2. Đức Giêsu truyền giáo bằng
chính đời sống
Ngài không chỉ nói về tình yêu
Thiên Chúa mà chính Ngài sống tình yêu ấy: khiêm nhường, phục vụ, tha thứ, hy
sinh và gần gũi những người nghèo khổ.
“Thầy đã nêu gương cho anh em, để
anh em cũng làm như Thầy đã làm cho anh em.” (Ga 13,15)
=>Người truyền giáo trước hết
phải là người sống điều mà mình loan báo.
3. Đức Giêsu truyền giáo bằng sự gặp
gỡ cá vị.
Chúa Giê-su
Chúa Giê-su không tiếp cận mọi người theo một khuôn mẫu cứng
nhắc. Người luôn nhìn thấy hoàn cảnh, tâm hồn và nhu cầu của từng người để có
cách gặp gỡ phù hợp. Chính sự khôn ngoan ấy làm cho nhiều người mở lòng đón nhận
Tin Mừng.
+ Với Gia-kêu, Chúa chủ động gọi
tên và đến ở nhà ông. Tình yêu và sự tôn trọng đã dẫn Gia-kêu đến hoán cải.
+ Với Người phụ nữ Samari, Chúa bắt
đầu bằng một cuộc trò chuyện đơn sơ về nước uống rồi dần dần mặc khải về
"nước hằng sống"
+ Với Người phụ nữ ngoại tình,
Chúa không lên án nhưng mở ra con đường sám hối: "Tôi cũng không kết án chị.
Hãy đi và từ nay đừng phạm tội nữa"
+ Với Phêrô sau khi ông chối Thầy,
Chúa không trách móc nhưng hỏi ba lần: "Con có yêu mến Thầy không?" để
chữa lành và trao lại sứ mạng
=>Truyền giáo không chỉ là “nói
cho nhiều người”, mà còn là đến với từng hoàn cảnh con người cụ thể.
4. Đức Giêsu biết lắng nghe và đối
thoại
Đức Giêsu thường đặt câu hỏi:
“Anh muốn tôi làm gì cho anh?” (Mc
10,51)
Ngài giúp người đối diện nói ra nỗi
đau, nhu cầu và khát vọng của họ.
=> Truyền giáo khôn ngoan bắt đầu
bằng lắng nghe, chứ không phải luôn luôn nói.
5. Đức Giêsu dùng những điều gần
gũi để nói về Thiên Chúa
Ngài sử dụng dụ ngôn từ những điều
rất quen thuộc:
+ Người gieo giống.
+ Hạt cải.
+ Men trong bột.
+ Đồng tiền bị mất.
+ Con chiên lạc.
+ Người cha nhân hậu.
Ngài lấy những điều con người nhìn
thấy mỗi ngày để dẫn họ đến những thực tại thiêng liêng.
+ Người truyền giáo cần biết nói
ngôn ngữ đời thường mà người nghe dễ nghe, dễ hiểu.
6. Đức Giêsu truyền giáo bằng cách
phục vụ
- Ngài nói:
“Con Người đến không phải để được
người ta phục vụ, nhưng là để phục vụ.” (Mc 10,45)
- Đỉnh cao là việc Ngài rửa chân
cho các môn đệ.
=> Muốn truyền giáo, chúng ta
không đặt mình ở trên người khác, nhưng cúi xuống phục vụ họ.
III. THÁNH ĐA MINH KHÔN NGOAN
TRONG CÁCH TRUYỀN GIÁO
Khi nhắc đến Thánh Đa Minh, chúng
ta thường nhớ đến một con người say mê Chân Lý, Lời Chúa và phần rỗi các linh hồn.
Ngài đã sống một đời hoàn toàn hướng về Thiên Chúa, đồng thời thao thức đem Tin
Mừng đến cho con người.
Với chúng ta – những nữ tu mang
linh đạo Đa Minh – đây không chỉ là một bài học lịch sử. Đây là một lời mời gọi
sống lại căn tính của mình trong sứ mạng hôm nay.
Thánh
Đa Minh đã noi gương Chúa Giê-su trong cách loan báo Tin Mừng bằng sự khôn
ngoan, đối thoại và chứng tá đời sống. Khi đối diện với những người lạc giáo ở
miền Nam nước Pháp, ngài không chọn sự kết án hay tranh cãi gay gắt. Trái lại,
ngài sống nghèo khó như họ, lắng nghe, đối thoại với lòng tôn trọng và dùng Lời
Chúa cùng lý lẽ vững chắc để dẫn họ đến chân lý.
Điểm
nổi bật nơi Thánh Đa Minh không chỉ là lòng nhiệt thành truyền giáo mà còn là sự
khôn ngoan trong cách rao giảng. Ngài hiểu rằng chân lý chỉ có thể chạm đến tâm
hồn con người khi được trình bày bằng tình yêu, sự khiêm nhường và một đời sống
chứng tá. Chính vì thế, ngài trở thành mẫu gương sáng cho mọi Kitô hữu, đặc biệt
là mỗi người tu sĩ chúng ta là những người con cái của Cha Thánh được mời gọi
loan báo Tin Mừng của Chúa Kitô.
1. Khôn ngoan nhờ đặt nền tảng trên Lời Chúa
Đối
với Thánh Đa Minh, việc rao giảng không bắt đầu bằng tài hùng biện mà bằng việc
lắng nghe Thiên Chúa. Ngài dành nhiều giờ cầu nguyện, suy niệm Kinh Thánh và
chiêm niệm trước khi giảng dạy.
Ngài
xác tín rằng người giảng thuyết phải nói điều mình đã sống và đã cầu nguyện.
Chính đời sống nội tâm sâu sắc giúp lời giảng của ngài có sức thuyết phục và
mang lại nhiều hoa trái.
2. Khôn ngoan trong việc học hỏi chân lý
Một
trong những đóng góp lớn nhất của Thánh Đa Minh là nhấn mạnh tầm quan trọng của
việc học.
Ngài
yêu cầu các tu sĩ phải học Kinh Thánh, thần học, triết học và những kiến thức cần
thiết để có thể giải thích đức tin một cách rõ ràng và hợp lý.
Đối
với ngài:
-
Học không nhằm tìm danh vọng.
-
Học để phục vụ Hội Thánh.
-
Học để bảo vệ chân lý.
-
Học để giúp con người gặp gỡ Đức Kitô.
3. Khôn ngoan trong đối thoại
Thánh Đa Minh không chọn
con đường lên án hay bạo lực.
Ngài đến gặp những người
lạc giáo, lắng nghe họ, đối thoại với họ bằng lý lẽ, Kinh Thánh và tình yêu
thương.
Ngài tin rằng:
"Chân lý không cần
áp đặt, nhưng cần được trình bày với lòng bác ái."
Đây là nét rất hiện đại
trong phương pháp truyền giáo của ngài, phù hợp với tinh thần đối thoại mà Giáo
hội luôn cổ võ.
4. Khôn ngoan bằng chứng tá đời sống
Người
ta kể rằng Thánh Đa Minh thường đi bộ, sống rất nghèo, ăn uống đơn sơ và dành
nhiều thời gian cầu nguyện ban đêm.
Ngài
không chỉ nói về Tin Mừng mà còn sống Tin Mừng.
Đời
sống nghèo khó và khiêm nhường ấy làm cho lời giảng của ngài trở nên đáng tin.
IV. MẸ ANASTASI KHÔN NGOAN TRONG
CÁCH TRUYỀN GIÁO
1. Khôn ngoan nhờ đặt nền tảng trên Lời Chúa
Cầu
nguyện cách Khôn ngoan trước khi hành động
-
Đó là nguyên tắc đầu tiên trong đời sống
của Mẹ: Cầu nguyện trước, hành động sau.
-
Biết bao lần lời khuyên ấy xuất hiện
trong những ghi chép của Mẹ - bởi đó chính là điều Mẹ sống.
-
Trong những lúc khó khăn, Mẹ viết: “Phải
làm gì? Hãy cầu nguyện trước đã, hãy cầu nguyện trước đã. Tôi phải như Môsê
trên núi, hai tay luôn giơ cao lên trời để cầu xin sức mạnh và lòng can đảm cho
tất cả những ai đang chiến đấu trong các trận chiến của Chúa.”
- Mẹ
xác tín rằng trước hết mình phải là người con của cầu nguyện. Không chạy đến
cùng Thiên Chúa, không thể thành công trong việc hướng dẫn các linh hồn và điều
hành một cộng đoàn.
- Mẹ tin rằng một Bề trên phải thưa với Thiên Chúa tất cả
những gì mình biết, xin Người chỉ dạy những điều mình không biết, và cuối cùng
trình bày với Người mọi sự. Chỉ sau khi đã hỏi ý Chúa, sau khi đã tự hỏi mình sẽ
muốn nói hoặc làm gì nếu phải chết ngay lúc ấy, Mẹ mới nói và hành động.
- Biết bao lần, theo lời Mẹ Thánh Phaolô, chúng tôi đã thấy
Mẹ suy xét và cầu nguyện suốt nhiều tuần, nhiều tháng trước khi đưa ra một lời
khuyên, một mệnh lệnh, một công việc — để tránh gây tổn thương cho bất cứ ai. Mẹ hết sức thận trọng
trong mọi quyết định; nhưng khi đã nói, thì phải thi hành; Mẹ không chiều theo
những thất thường hay ước muốn do bản tính tự nhiên thúc đẩy.
2. Mẹ Anastasie truyền giáo
tinh thần khiêm nhường,
đơn sơ.
- Mẹ không dùng phương pháp áp đặt; Mẹ sống với
sự khiêm nhường, đơn sơ.
- Chị em hãy sống đơn
sơ và khiêm nhường: đó là con đường mở lòng người khác.”
(Tóm lược từ linh đạo Mẹ – được cộng đoàn ghi lại)
Mẹ dẫn dắt các tâm
hồn đến với Chúa trong vui tươi và đơn sơ, tránh những lối đi bất thường, thích
đặc biệt sự nhu mì và thẳng thắn: mẹ viết:
“Chúng ta hãy đi đến
Chúa qua con đường thẳng nhất.
Chúng ta hãy tìm
chúa với một tâm hồn ngay thẳng.”
Mẹ muốn các chị thật
thà và đơn sơ tránh kiểu cách rắc rối, tránh những dáng điệu xiên xéo và những
thái độ ngoại giao. Con của Cha Thánh Đaminh phải biết hướng thẳng về một mục
đích, không quan ngại khó khăn trên đường, phải nhìn đời với một cặp mắt cương
quyết, ngay thẳng và sáng suốt.
- Không có sự khiêm
nhường và đơn sơ, việc truyền giáo dễ trở thành áp đặt. Khôn ngoan là biết chạm
vào trái tim người khác bằng sự chân thành và tinh tế.
3.
Bằng việc tông đồ và
giáo dục
Trước tiên là phương diện mục
đích, các chị dòng Mân Côi phải tỏ ra xứng đáng được mang danh hiệu “nữ tu
giảng thuyết” của bao thế hệ nữ tu Đaminh. Đời các chị là đời hiến dâng để cứu
rỗi các linh hồn. Khổ hạnh, hy sinh, cầu nguyện sinh hoạt bên ngoài mọi hành
động đều phải trở thành phương tiện tang nhiệt khí tông đồ.
Việc tông đồ, đó là hoạt động
mà mẹ muốn được thực hiện không ngừng, một hoạt động mà Mẹ hiểu theo quan niệm
Đaminh mà thánh Tôma Aquinô đã tóm tắt: “chia sẻ với kẻ khác những hoa trái đã
thu thập được trong chiêm niệm.”
Mẹ mở trường học, dạy chữ, giáo dục trẻ em,
đặc biệt trẻ nghèo — giúp họ được học hành, được biết đến Tin Mừng trong bối
cảnh yêu thương và giáo dục.
Mẹ tạo dựng lòng tin, sự kính
trọng - từ đó Tin Mừng trở nên hấp dẫn hơn, dễ đón nhận hơn.
- Cách làm của mẹ cho thấy:
truyền giáo không chỉ là giảng đạo, mà là sống đức tin trong yêu thương và phục
vụ - đó là khôn ngoan thật sự.
V. KHÔN NGOAN TRONG ĐỜI SỐNG CỘNG
ĐOÀN
Một
điều nữa rất gần gũi với đời sống của chúng ta: truyền giáo bắt đầu từ chính cộng
đoàn.
Nếu
chúng ta nói về tình yêu Thiên Chúa nhưng lại thiếu kiên nhẫn với chị em, thì
chứng tá của chúng ta sẽ trở nên yếu ớt.
Nếu
chúng ta nói về sự hiệp nhất nhưng lại dễ chia rẽ, thì lời giảng sẽ mất sức
thuyết phục.
Nếu
chúng ta nói về lòng thương xót nhưng không biết tha thứ cho nhau, thì người
khác khó có thể nhận ra khuôn mặt của Đức Kitô nơi chúng ta.
Vì
thế, sự khôn ngoan của người nữ tu Đa Minh Anastasies còn là biết xây dựng cộng
đoàn trong tình huynh đệ.
Biết khi nào cần nói.
Biết khi nào cần im lặng.
Biết khi nào cần góp ý.
Biết khi nào cần nhường nhịn.
Biết lắng nghe trước khi phán
đoán.
Biết sửa lỗi trong bác ái.
Đó là một nghệ thuật rất khó,
nhưng lại là một cách truyền giáo rất mạnh mẽ.
Cộng đoàn – nơi
rèn luyện sự khôn ngoan truyền giáo
Trong linh đạo của Mẹ Anastasie, cộng đoàn
không chỉ là nơi sống chung, mà là nguồn sức mạnh của sứ vụ.
Truyền thống dòng ghi lại lời Mẹ dạy các
chị em trẻ:
“Chị này hãy là cây gậy cho chị
kia; chị này hãy là muối cho chị kia – muối của sự khôn ngoan.”
Trong Hiến pháp có viết:
“Thinh lặng, mộ mến cầu nguyện
và lao động, tình thân ái và sự hòa hợp trong một cộng đoàn giờ đã tìm lại niềm
vui và sự tin tưởng” đã có một sức mạnh chứng tá kỳ diệu đến nỗi khắp nơi yêu
cầu các nữ tu đến mở các “nhà trường”.
Một cộng đoàn hiệp nhất là bài
giảng âm thầm nhưng mạnh mẽ nhất.
Người ngoài nhìn vào sẽ nhận ra Tin Mừng qua cách chị em yêu thương nhau.
Đây chính là con đường khôn ngoan
mà Mẹ Anastasie để lại:
trước khi đi truyền giáo bên ngoài, hãy
để cộng đoàn rao giảng cho chính mình;
trước khi dạy người khác, hãy để vâng
phục uốn nắn trái tim mình.
VI. NHỮNG NGUYÊN TẮC TRUYỀN GIÁO
KHÔN NGOAN
1. Từ lời chúa
Có thể vì chúng ta có lòng nhiệt
thành, nhưng đôi khi thiếu sự khôn ngoan.
Chúa Giêsu truyền lệnh:
“Này,
Thầy sai anh em đi như chiên đi vào giữa bầy sói. Vậy anh em phải khôn như rắn
và đơn sơ như bồ câu”. (Mt 10,16)
Khôn
ngoan
không phải là mưu mô.
Khôn
ngoan là biết phân định:
điều
gì đến từ Chúa,
khi
nào cần nói,
khi nào cần thinh lặng;
khi
nào cần bước tới,
khi nào cần lùi lại
để giữ lòng bình an.
Người
môn đệ
không sống ngây thơ.
Nhưng
cũng không được sống gian.
Không
để ai lừa mình,
nhưng cũng không dùng lừa lọc
để đáp lại.
Không
nhắm mắt trước sự dữ,
nhưng cũng không để sự dữ
làm lòng mình thành độc.
Hiền
lành không có nghĩa
là để mình bị chà đạp.
Khôn
ngoan cũng có nghĩa
là biết tránh điều xấu,
đặt ranh giới,
và bảo vệ sự thật
bằng tinh thần Tin Mừng.
Còn
đơn sơ
không phải là khờ khạo.
Đơn
sơ là giữ lòng ngay thẳng.
Không
hai mặt.
Không cố ý làm đau.
Không nuôi hận thù.
Không lấy ác báo ác.
Giữa
một thế giới
nhiều tính toán,
giữ được một trái tim trong sạch
đã là một cuộc chiến âm thầm.
2.
Tôn trọng tôn giáo và văn hóa khác
Giáo Hội Công Giáo không phủ nhận
những giá trị chân thật nơi tôn giáo khác.
Công Đồng Vatican II trong tuyên
ngôn Nostra Aetate khẳng định:
Giáo Hội tôn trọng và trân trọng
những gì là chân thật và thánh thiện nơi các tôn giáo khác.
Vì vậy, truyền giáo khôn ngoan
không phải là:
-
Chê bai đạo khác
-
So sánh hơn thua
-
Công kích niềm tin của người khác
Nhưng:
-
Đối thoại
-
Lắng nghe
-
Tìm điểm chung
3. Truyền giáo bằng bác ái cụ thể
- Thăm viếng người neo đơn: lắng
nghe người già, người nghèo, người gặp khủng hoảng…
- Hỗ trợ giáo dục: hỗ trợ học
sinh, sinh viên nghèo, …
Sống bác ái trong cộng đoàn: nhường
nhịn, cảm thông, nói lời xây dựng….
Đức tin được diễn tả qua hành động
yêu thương.
VI. KẾT LUẬN
Trong
một thế giới nhiều khác biệt về niềm tin và quan điểm, người môn đệ của Chúa được
mời gọi:
+
Cầu nguyện để có sự khôn ngoan của Chúa Thánh Thần.
+
Học hỏi Lời Chúa và giáo huấn của Hội Thánh để có nền tảng vững chắc.
+ Đối thoại với lòng tôn trọng và yêu
thương.
+
Rao giảng bằng một đời sống thánh thiện, khiêm nhường và phục vụ.
+ Rao giảng bằng đời sống và chứng
tá yêu thương hơn là chỉ bằng lời nói.
=>Như thế, sự khôn
ngoan trong rao giảng không chỉ là nói đúng, mà còn là nói đúng cách,
đúng lúc và với một tình yêu chân thành, để người nghe có thể nhận ra dung
mạo của Đức Kitô qua chính người loan báo Tin Mừng.
Như
vậy, việc loan báo Tin Mừng không chỉ là truyền đạt giáo lý, mà còn là nghệ thuật
gặp gỡ con người: yêu thương trước, cảm thông trước, rồi mới mời gọi họ bước
theo Người.
Đây
cũng là một thách đố đối với chúng ta hôm nay:
+
Một nữ tu có thể rất giỏi giáo lý, rất nhiệt thành trong hoạt động, nhưng nếu
không biết lắng nghe người mình phục vụ thì việc truyền giáo có thể trở nên xa
cách.
+
Và ngược lại: Một nữ tu có thể không có khả năng diễn thuyết thật xuất sắc,
nhưng nếu chị sống đơn sơ, vui tươi, hiền hòa, tha thứ và yêu thương, thì chính
đời sống ấy đã trở thành một bài giảng.
