PHẢI RỬA CHÂN CHO NHAU

Người biết mình sắp qua đời thường để lại di chúc cho con cái. Di chúc nói lên ước nguyện, lời nhắn nhủ hay lệnh truyền của người sắp ra đi. Có thể nói Thầy Giêsu khi biết cuộc Khổ Nạn gần đến cũng đã để lại một di chúc kép cho các môn đệ dấu yêu: Ngài đã rửa chân cho các môn đệ và nhất là Ngài đã lập bí tích Thánh Thể.

Thứ Năm Tuần Thánh là ngày chúng ta đặc biệt nhớ đến di chúc ấy. Sống di chúc của Chúa Giêsu là cách biểu lộ tình yêu đối với Ngài. Có nhiều điểm giống nhau nơi việc Rửa chân và lập Bí tích Thánh Thể. Cả hai đều là những cử chỉ Thầy Giêsu làm lúc cận kề cái chết. Cả hai đều được làm trong bầu khí một bữa ăn tối gần lễ Vượt Qua. Vào lúc cuối đời, sau bao năm tận tụy với sứ mạng phục vụ, Thầy Giêsu muốn gói ghém trong hai cử chỉ đơn giản ấy lễ hiến dâng đời mình. Cả hai đều tượng trưng cho cái chết tự hạ trên thập giá.

Rửa chân đòi Thầy phải cúi xuống rất sâu, phải trở thành tôi tớ phục vụ. Rửa chân là điều mà tôi tớ không hẳn phải làm cho chủ, thì bây giờ Thầy làm cho trò. Cái chết trên thập giá là sự phục vụ cao nhất được diễn tả qua việc rửa chân.

Bí tích Thánh Thể còn diễn tả cách tuyệt vời hơn cái chết hy sinh ấy. Trong bí tích này, tấm bánh trở nên Mình Thầy bị bẻ ra và trao đi. Rượu trở nên Máu Thầy, Máu sẽ bị đổ ra cho muôn người trên thế giới. Trong cả hai biến cố Rửa chân và Bí tích Thánh Thể, Thầy Giêsu đều mời các môn đệ tham dự cách tích cực. Tham dự vào cái chết của Thầy bằng cách để cho Thầy rửa chân, hay tham dự bằng cách ăn uống Mình và Máu Ngài.

Hai biến cố trên không phải là chuyện chỉ xảy ra một lần bởi Thầy Giêsu. Thầy mời các môn đệ cũng làm như Thầy, và lặp đi lặp lại những cử chỉ đó. “Anh em cũng phải rửa chân cho nhau” (Ga 13, 14). “Anh em hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy (Lc 22, 19). Cúi xuống phục vụ tha nhân và lãnh nhận Bí Tích Thánh Thể sẽ giúp chúng ta tham dự vào cái chết và sự Phục sinh của Chúa Giêsu. Muốn ở lại trong tình thương của Thầy Giêsu, cần giữ lệnh Thầy truyền (Ga 15, 10).

Mà “đây là lệnh truyền của Thầy, anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15, 12). Hơn nữa, Thầy Giêsu còn cho ta một cách khác để ở lại trong Thầy: “Ai ăn Thịt và uống Máu tôi, thì ở lại trong tôi, và tôi ở lại trong người ấy” (Ga 6, 56).

Thứ Năm Tuần Thánh là ngày lễ của Tình Yêu theo đúng nghĩa nhất. Yêu là cúi xuống phục vụ, yêu là bẻ đời mình cho tha nhân như Thầy Giêsu. Ước gì chúng ta được ở lại trong tình yêu của Giêsu nhờ biết yêu.

****************************************

Lạy Thầy Giêsu, khi Thầy rửa chân cho các môn đệ, chúng con hiểu rằng Thầy đã làm một cuộc cách mạng lớn. Thày dạy chúng con một bài học rất ấn tượng khi Thầy bưng chậu nước, bất ngờ đến với các môn đệ trong bữa ăn, khi Thầy cúi xuống, dùng bàn tay của mình để rửa chân rồi lau chân cho họ. 

Chắc Thầy đã nhìn thật sâu vào mắt của từng môn đệ và gọi tên từng người. Giây phút được rửa chân là giây phút ngỡ ngàng và linh thánh.

Lạy Thầy Giêsu, thế giới chúng con đang sống rất thấm bài học của Thầy. Chúng con vẫn xâu xé nhau chỉ vì chức tước và những đặc quyền, đặc lợi. Ai cũng sợ phải xóa mình, quên mình. Ai cũng muốn vun vén cho cái tôi bất chấp lương tri và lẽ phải. Khi nhìn Thầy rửa chân, chúng con hiểu mình phải thay đổi cách cư xử. Không phải là ban bố như một ân nhân, nhưng khiêm hạ như một tôi tớ. Từ khi Thầy cúi xuống rửa chân cho anh Giuđa, kẻ sắp nộp Thầy, chúng con thấy chẳng ai là không xứng đáng cho chúng con phục vụ.

Lạy Thầy Giêsu, Thầy để lại cho chúng con một di chúc bằng hành động. Thầy đã nêu gương cho chúng con noi theo, để rửa chân chẳng còn là chuyện nhục nhã, nhưng là mối phúc. Xin cho chúng con thấy Thầy vẫn cúi xuống trên đời từng người chúng con, để nhờ đó chúng con có thể cúi xuống trên đời những ai khổ đau bất hạnh.

Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu

Đọc tiếp

PHẢN BỘI TẠI BỮA TIỆC LY

Lễ Vượt Qua là lễ quan trọng nhất của người Do Thái. Đó là việc kỷ niệm hằng năm về sự giải thoát dân Israel khỏi ách nô lệ người Ai Cập. Lễ này cử hành vào ngày 13 tháng Nisan (khoảng tháng Tư theo công lịch), nhưng vì ngày của người Do Thái bắt đầu vào lúc mặt trời lặn nên lễ thực sự bắt đầu từ lúc mặt trời lặn ngày 14 tháng Nisan. Đối với Chúa Giêsu và các môn đệ, chắc chắn nhiều người khác cũng vậy, bữa ăn vượt qua được ăn vào chiều thứ Năm của năm đó.

Chuẩn Bị

Các môn đệ biết Thầy Giêsu muốn ăn Lễ Vượt Qua tại Giêrusalem, nhưng chưa chắc Thầy có muốn ăn ở đó hay không. Họ đến gần Ngài và hỏi: “Thầy muốn chúng con đi dọn cho Thầy ăn lễ Vượt Qua ở đâu?” Chúa Giêsu sai Phêrô và Gioan đi chuẩn bị những gì cần thiết và dặn dò: “Các anh đi vào thành, và sẽ có một người mang vò nước đón gặp các anh. Cứ đi theo người đó. Người đó vào nhà nào, các anh hãy thưa với chủ nhà: Thầy nhắn: “Cái phòng dành cho tôi ăn lễ Vượt Qua với các môn đệ của tôi ở đâu?” Và ông ấy sẽ chỉ cho các anh một phòng rộng rãi trên lầu, đã được chuẩn bị sẵn sàng: và ở đó, các anh hãy dọn tiệc cho chúng ta.” Hai môn đệ ra đi. Vào đến thành, các ông thấy mọi sự y như Người đã nói. Và các ông dọn tiệc Vượt Qua (Mc 14:12–16).

Trước giờ đã định, Phêrô và Gioan đã chuẩn bị xong cho bữa ăn mừng Lễ Vượt Qua, Chúa Giêsu và 10 môn đệ khác đến phòng tiệc. Lúc đó khoảng 6 giờ chiều. Tất cả chờ tiếng kèn đồng được các tư tế thổi tại Đền Thờ báo thời điểm mặt trời lặn để có thể bắt đầu dùng bữa.

Dạ Tiệc Bắt Đầu

Khi các môn đệ ngồi vào bàn ăn, cuộc tranh luận xảy ra về chuyện ưu tiên cao – thấp, trước – sau. Chúa Giêsu quở trách họ và dạy bài học về đức khiêm nhường. Ngài cởi áo, thắt lưng, đổ nước vào chậu, và rửa chân cho từng người. Phêrô không chịu cho Thầy rửa chân mình, Chúa Giêsu nói với ẩn ý: “Anh em đã sạch, nhưng không phải tất cả đâu!” (Ga 13:10). Thánh Gioan cho chúng ta biết rằng Chúa Giêsu ám chỉ môn đệ Giuđa. Có thể Ngài nói lời đó khi di chuyển từ chỗ Phêrô tới chỗ Giuđa, và có ý cho Giuđa hiểu rằng Ngài đã biết rõ ý định đen tối của ông.

Khi mọi người yên vị, Chúa Giêsu nói thêm về bài học Ngài vừa dạy: “Anh em đã biết những điều đó, nếu anh em thực hành thì thật phúc cho anh em!” Tiếp tục ám chỉ Giuđa, Chúa Giêsu nói: “Thầy không nói về tất cả anh em đâu.” Có lẽ các môn đệ hiểu Chúa Giêsu đã sai lầm khi chọn một kẻ phản bội làm môn đệ, nên Ngài nói thêm: “Chính Thầy biết những người Thầy đã chọn, nhưng phải ứng nghiệm lời Kinh Thánh sau đây: Kẻ đã cùng con chia cơm sẻ bánh lại giơ gót đạp con” (Ga 13:17-18). Câu này được Chúa Giêsu trích dẫn từ Cựu Ước (Tv 41:10), trực tiếp nói tới Đa-vít, và gián tiếp nói tới Đức Kitô, vì Đa-vít được mô tả trước về Đấng Mêsia – Đức Giêsu Kitô. Chúa Giêsu cho các môn đệ biết trước để rồi họ sẽ nhận ra rằng lời tiên tri này nói về Ngài.

Tâm Thần Xao Xuyến

Thánh Gioan cho biết rằng Chúa Giêsu “cảm thấy tâm thần xao xuyến” (Ga 13:21). Rõ ràng Chúa Giêsu phiền lòng vì sự hiện diện của Giuđa. Ngài đã bật khóc vì thương Giêrusalem và nay lại buồn vì sự hiện diện của một con người được chọn mà chống lại Ngài, mê muội và cố chấp đi theo đường xấu. Một lần nữa, Chúa Giêsu lại nói về sự phản trắc, lần này Ngài nói thẳng thắn hơn: “Thầy bảo thật anh em, có người trong anh em sẽ nộp Thầy, mà lại là người đang cùng ăn với Thầy” (Mc 14:18). Chúa Giêsu cho biết lý do khiến Ngài xao xuyến. Ngài bị phản bội bởi một người đồng bàn với Ngài, một người thân thiện thuộc Nhóm Mười Hai.

Cuối cùng, ý nghĩa trong lời nói của Chúa Giêsu cũng thấm sâu vào trí óc ngờ vực của các môn đệ. Họ nhận ra rằng Ngài không dùng hình tượng trong lời nói mà Ngài xao xuyến. Các môn đệ bắt đầu cảm thấy buồn và xao xuyến. Họ nhìn nhau và thắc mắc, nhưng ánh mắt của họ buồn bã hơn là nghi ngờ. Ai cũng sợ chính mình là người mà Thầy ám chỉ.

Chúa Giêsu đã xác định khi Giuđa hỏi có phải là mình hay không. Chúa Giêsu vẫn tránh nói rõ kẻ phản bội và trả lời chung: “Chính là một trong Nhóm Mười Hai đây, mà là người chấm chung một đĩa với Thầy” (Mc 14:20). Có thể cách diễn tả của Ngài chỉ là cách nói khác một chút: “Người cùng ăn với Thầy.” Rồi Ngài nói tiếp: “Đã hẳn, Con Người ra đi theo như lời đã chép về Người. Nhưng khốn cho kẻ nào nộp Con Người: thà kẻ đó đừng sinh ra thì hơn!” (Mc 14:21). Chúa Giêsu chịu khổ nạn không phải là Ngài bị lừa hoặc bị ép buộc, mà Ngài chấp nhận hoàn toàn tự nguyện.

Đó là những lời đáng sợ nhất mà Chúa Giêsu đã nói khi còn trên thế gian. Sự đe dọa đó không thể tránh: đó là lời đe dọa trực tiếp về án phạt đời đời đối với Giuđa. Hẳn là tốt hơn cho Giuđa được sinh ra nếu thời gian không đến khi ông thị kiến hạnh phúc Nước Trời, nhưng điều có thể này có vẻ bị loại trừ qua lời nói của Chúa Giêsu.

Có thể là lời nói của Chúa Giêsu đã làm gián đoạn nghi vấn của các môn đệ: “Thưa Thầy, chẳng lẽ con sao?” (Mt 26:25a). Giuđa biết rất rõ rằng Chúa Giêsu ám chỉ ông, nhưng ông lảng tránh, nên cũng hỏi Thầy xem sao, và Chúa Giêsu liền xác định: “Chính anh nói đó!” (Mt 26:25b). Đối với những người khác hỏi, Chúa Giêsu không nói gì. Nhưng với Giuđa thì Chúa Giêsu xác định ngay. Rõ ràng là Giuđa giả hình và có ý định đen tối.

Giuđa Bỏ Trốn

Phêrô ra dấu với Gioan và hỏi nhỏ: “Hỏi xem Thầy muốn nói về ai?” Gioan ghé sát vào Chúa Giêsu và thì thầm: “Thưa Thầy, ai vậy?” Chúa Giêsu trả lời: “Thầy chấm bánh đưa cho ai thì chính là kẻ ấy” (Ga 13:26). Rồi Ngài chấm một miếng bánh, trao cho Giuđa, con ông Simôn Ítcariốt. Gioan thấy Giuđa nhận miếng bánh thì cảm thấy ái ngại. Phúc Âm không thấy nói Gioan có cho Phêrô biết kẻ phản bội hay không, rất có thể Phêrô không biết.

Lúc này, Thánh sử Gioan lại đề cập sự ảnh hưởng của Satan: “Y vừa ăn xong miếng bánh, Satan liền nhập vào y” (Ga 13:27a). Khi xác định Giuđa là kẻ phản bội, có vẻ như Chúa Giêsu loại ông khỏi tông đồ đoàn. Giuđa càng bị Thiên Chúa loại trừ thì Satan càng thoải mái chiếm hữu ông. Càng khước từ ơn Chúa thì càng yếu đuối, không đủ sức chống lại ma quỷ.

Hy vọng cuối cùng đối với Giuđa trở nên mong manh. Chúa Giêsu không còn hy vọng gì ở Giuđa nữa. Lực bất tòng tâm, Ngài nói với Giuđa: “Anh làm gì thì làm mau đi!” (Ga 13:27b). Chúa Giêsu muốn không bận tâm tới sự có mặt của kẻ phản bội để có thể dành chút thời gian còn lại cho các môn đệ trung tín. Các môn đệ khác nghe Chúa Giêsu nói và tưởng là Ngài bảo Giuđa mua đồ chuẩn bị lễ và bố thí cho người nghèo.

Có thể tưởng tượng rằng Thánh Gioan như chết lặng khi Giuđa bỏ ra ngoài sau khi nhận miếng bánh từ tay Chúa Giêsu. Khi Giuđa đi ra cửa, Gioan thấy bóng tối bao phủ Giuđa như chiếc áo khoác. Bóng tối bên ngoài tương phản với ánh sáng trong phòng. Gioan nhận thấy sự tương phản đó nên đã viết: “Lúc đó, trời đã tối” (Ga 13:30).

Câu nói ngắn gọn của Thánh Gioan tạo ấn tượng mạnh mẽ. Có vẻ như Thánh Gioan nhìn vào chính bóng tối khác với một hiện tượng vật lý; bóng tối mà Giuđa đi vào là một biểu tượng. Đó là giờ của bóng tối, “người ta đã chuộng bóng tối hơn ánh sáng, vì các việc họ làm đều xấu xa” (Ga 3:19); đó là thời của quyền lực tối tăm (Lc 22:53), quyền lực này đã chiếm hữu linh hồn Giuđa; chính vì bóng tối này mà ánh sáng chiếu soi, và “bóng tối đã không diệt được ánh sáng” (Ga 1:5).

Phêrô Vấp Ngã

Sau Bữa Tiệc Ly, Chúa Giêsu tha thiết nói với 11 môn đệ để cảnh báo họ về những gì sắp xảy ra. Ngài nói: “Đêm nay tất cả anh em sẽ vấp ngã vì Thầy. Vì có lời đã chép: Ta sẽ đánh người chăn chiên, và đàn chiên sẽ tan tác” (Mt 26:31). Ngài không ngoại trừ ai: Tất cả sẽ vấp ngã vì Ngài.

Chúa Giêsu trích dẫn lời Kinh Thánh trong sách Dacaria nói về Ngài: “Hãy đánh mục tử, đàn chiên sẽ tan tác” (Dcr 13:7). Các sự kiện trong đêm hôm đó và ngày hôm sau thực sự ứng nghiệm mọi lời Chúa Giêsu đã nói về cuộc khổ nạn của Ngài. Mặc dù các môn đệ đã được cảnh báo trước, chuẩn bị trước, họ vẫn không dám đối diện với sự thật, và thực tế tang thương của Đức Kitô đã khiến họ quá bất ngờ.

Một lần nữa, Phêrô lại làm ngơ những gì Thầy Giêsu đã nói và chuyển sang chủ đề khác mà ông đang nghĩ. Ông hoàn toàn trái ngược với Thầy Giêsu. Chúa Giêsu nói: “Anh sẽ vấp ngã, anh sẽ chối Thầy.” Nhưng Phêrô nói mạnh: “Dầu tất cả có vấp ngã đi nữa thì con cũng nhất định là không” (Mc 14:29). Ông rất tự tin, hoàn toàn xác nhận rằng tất cả các đồng môn vấp ngã, ngoại trừ ông – nghĩa là ông sẽ không bao giờ vấp ngã.

Lời xác quyết của Phêrô vô hiệu. Câu trả lời của Thầy Giêsu quả quyết và xác định. Lời nói trước rất rõ ràng và mạnh mẽ: “Thầy bảo thật anh: hôm nay, nội đêm nay, gà chưa kịp gáy hai lần, thì chính anh, anh đã chối Thầy đến ba lần” (Mc 14:30). Các sự kiện đêm hôm đó chứng tỏ lời nói tiên tri của Chúa Giêsu về Phêrô và các môn đệ đều ứng nghiệm.

Đêm Định Mệnh

Trước khi rời Phòng Tiệc Ly, Chúa Giêsu và các môn đệ đã hát Thánh Vịnh – gọi là Hallel. Đây là một phần trong nghi thức Lễ Vượt Qua. Sau đó mọi người đi tới Vườn Dầu ở phía Đông. Có lẽ lúc đó trong khoảng 10 giờ tới 11 giờ đêm. Trăng rằm dịp Lễ Vượt Qua đã lên cao trên Núi Mô-áp ở phía Đông và tỏa ánh sáng nhạt trên thành phố tĩnh lặng. Nếu truyền thống này đúng, nhóm lính tráng hẳn là không phải đi xa để tới dinh Cai-pha, nơi họ chuẩn bị bắt Chúa Giêsu ngay đêm hôm đó.

Chúa Giêsu và các môn đệ rời thành phố để tới thung lũng và ngang qua Fountain Gate. Khi ra ngoài thành phố, họ đi về phía Bắc trên con đường dọc theo con suối Cedron, suối này khô cạn vào thời điểm đó. Lúc này, nhìn suối Cedron sâu và tối, phân cách thành phố ở phía Tây với Núi Ô-liu ở phía Đông. Họ đi dọc theo con đường ở dưới khe núi tối tăm, nhưng bên trên có ánh trăng chiếu sáng trên thành phố ở hai bên nên thấy ánh sáng mở trên các cây ô-liu ở triền núi. Ngay đối diện Đền Thờ, không xa chiếc cầu hiện nay, hướng về phía Đông và tới Vườn Dầu trên sườn đồi. Hành trình từ Phòng Tiệc Ly phải đi qua vùng địa thế khó khăn và có thể phải mất khoảng 30 phút.

Lm Ralph Gorman
Trầm Thiên Thu (chuyển ngữ từ CatholicExchange.com)

Đọc tiếp

THẬP GIÁ LÀ ĐIÊN RỒ !

“Trong khi người Do-thái đòi hỏi những điềm  thiêng dấu lạ, còn người Hy Lạp tìm kiếm lẽ khôn ngoan, thì chúng tôi lại rao giảng về một Đấng Ki-tô bị đóng đinh, điều mà người Do-thái coi là ô nhục không thể chấp nhận và dân ngoại coi là điên rồ” (1Cr 1,22).

Khi suy tư về cách thức cứu chuộc con người của Thiên Chúa qua Đức Giêsu-Kitô, chắc chắn nhiều người chúng ta trong phản ứng tự nhiên sẽ đặt vấn đề: Thiên Chúa quyền năng vô biên, thiếu gì cách để Ngài cứu con người, việc gì phải chọn cách cứu độ khủng khiếp và đau khổ như vậy?

• Nếu Chúa muốn con người không phạm tội, Chúa cứ phạt một vài kẻ làm gương trước mặt thiên hạ, thử xem còn ai dám ở ác nữa không!
• Nếu Chúa muốn con người sống tốt, ai làm điều xấ Chúa hiện ra nhắc nhở dù chỉ một lần, đố ai dám phạm tội.
• Nếu Chúa muốn mọi người ngoan ngoãn tin theo và giữ giới luật của Chúa, Chúa cứ hiện ra giữa trời cho mọi người chiêm ngưỡng, cho họ xem hỏa ngục và thiên đàng, đảm bảo cả thế giới này răm rắp tuân theo Chúa.
•  

Thế nhưng nếu điều đó xảy ra, con người chúng ta sẽ sống thế nào? Có còn là một “con người mầu nhiệm” như bây giờ nữa không? Chắc chắn là không. Chúng ta sẽ là những con Rôbốt trong tay Chúa. Cuộc sống của chúng ta sẽ không còn tự do và hạnh phúc nữa, sẽ không còn phấn đấu và nỗ lực để phát triển, hay tóm lại, chúng ta sẽ không còn dám làm bất cứ điều gì nữa. Và một điều chắc chắn xảy ra: Thiên Chúa sẽ không bao giờ có được tình yêu thật sự nơi con người dành cho ngài.

Thử lấy một ví dụ:

Cha mẹ sinh một đứa con và muốn cho cuộc sống nó mai sau được tốt đẹp, nên dùng quyền ép nó phải sống theo ý mình trong mọi sự từ ăn uống, học hành đến các mối quan hệ xã hội.... Hỏi đứa con đó có hạnh phúc với cuộc sống này không? Nó có kính yêu cha mẹ nó không? Bên ngoài có thể nó vâng dạ…nhưng chắc chắn bên trong không phục, và tệ hại hơn nữa là nó còn thù ghét cha mẹ đối xử nó như vậy.

            Cũng với thiện chí đó, cha mẹ trao cho con quyền tự do chọn lựa cuộc sống, nhưng vẫn âm thầm và kiên trì hướng dẫn nó, hy sinh tạo điều kiện cho nó phát triển, làm gương sang cho nó noi theo… Đứa con sống trong môi trường này dẫu lớn lên có lầm đường lạc lối thì mỗi khi nhắc đến cha mẹ mình, đảm bảo nó vẫn mang một tâm tình kính phục và yêu mến thực sự.

Khi Thiên Chúa tự nguyện trở thành con người yếu đuối như chúng ta, khi Ngài chấp nhận một hoàn cảnh sống thiếu thốn như ¾ dân số trên trái đất này, bước đầu tiên Ngài đã chiếm được cảm tình của con người

Khi Ngôi Hai làm người, Ngài đã sống với mọi người bằng tất cả tình yêu thương, hy sinh và phục vụ; bản thân luôn nghiêm túc mẫu mực; hết lòng dấn thân phục vụ cho hòa bình và công lý; luôn yêu thương kẻ thù và làm ơn cho kẻ hại mình; sẵn sàng tha thứ cho mọi kẻ tội lỗi có lòng ăn năn, và tha thứ cho cả những kẻ phản bội, những người chống đối đưa ngài vào án tử để lãnh một cái chết đau đớn và nhục nhã nhất… Với cách thế đó, Đức Giêsu đã chiếm trọn trái tim của tất cả mọi người qua mọi thời đại, và Thiên Chúa qua Ngôi Lời Nhập Thể đã cho chúng ta tâm phục khẩu phục tình yêu của Ngài dành cho nhân loại.

Chúng ta sắp cử hành Tam Nhật Vượt Qua để tưởng nhớ Mầu nhiệm cứu độ của Thiên Chúa qua Đức Giêsu Kitô. Hãy mở tâm hồn để đón nhận ơn cứu độ, và mở trái tim để chiêm ngắm điều kỳ diệu Chúa làm đã cho mỗi người chúng ta.

Lm. Giuse Nguyễn Đức Thịnh

Đọc tiếp

4 bài học quan trọng mà Tuần Thánh dạy ta về việc là một Kitô hữu hôm nay

Khi cử hành các mầu nhiệm trong Tuần Thánh, một trong những câu hỏi cơ bản gợi lên trong tâm trí là: “là một Kitô hữu có nghĩa là gì trong thế giới hôm nay?”

Có nhiều lúc, những người Kitô hữu nổi bật với những quan điểm gây tranh cãi của mình về địa hạt chính trị. Lắm khi họ lại xuất hiện như ai đó tỏ ra xa tránh khỏi phần còn lại của xã hội và sống như một người xa lạ trong một môi trường mà con người không phạm tội.

Trong Tuần Thánh, Đức Giêsu không ngừng đưa dẫn chúng ta vượt xa hơn những biên cương của sự dễ dàng để chỉ cho ta thấy tất cả những gì về nó. Trong bữa Tiệc ly, trên hành trình tới đồi Can-vê với thập giá trên vai, và Phục sinh, Đức Giêsu tỏ cho thấy thực tế tỏ tường rằng, đời sống người Kitô hữu không phải là sự rút lánh, nhưng là từng bước tiến tới để phản tỉnh về tình yêu của Thiên Chúa giữa sự tối tăm phát xuất từ sự lạnh lùng và tội lỗi của loài người. Cũng dễ dàng thấy, Đức Giêsu không chủ trương tách mình ra khỏi thế giới, nhưng khiêm nhường đi vào để thanh tẩy nó với tình yêu. Luận lý này của người Kitô hữu nhiều khi khó mà có thể nắm bắt và sống được. Điều này có thể được hiểu tốt hơn với một ít những hình ảnh sau đây:

Bước theo:

Đời sống người Kitô hữu không nên chỉ giản lược vào một loạt những quan điểm, hay đơn giản là một người làm việc tốt. Tự bản chất, Kitô hữu sẵn sàng mở lòng ra cho Ngôi vị, và sống theo lối sống của Người. Đó là sẵn sàng nhìn như Người nhìn, cảm nhận những gì Người cảm nhận và làm những gì Người làm trong môi trường của mình. Việc tranh luận của Đức Giêsu với những người Pharisêu, tấm lòng của Người với những người tội lỗi, và tất cả thái độ của Người được bộc lộ trên Thánh Giá phác hoạ một vài đặc tính cơ bản mà cần được suy xét đào sâu cho những ai bước theo Người.

Leo lên:

Sống với Đức Kitô không phải là sống trong giấc ngủ ươn lười, nhưng sẵn sàng chấp nhận một thách đố và thực hiện vai trò của mình cách tự do để vươn tới cùng đích. Có một nhu cầu thực sự để “bước tới,” để tách mình khỏi những vùng đất bằng phẳng nơi có ít thách đố và xa rời thực tại với những phức tạp trong đó.

Vững bước:

Là người Kitô hữu, khi đối diện với những khía cạnh khác nhau của đời sống thì đòi buộc phải có được đời sống nội tâm mạnh mẽ và vững vàng. Người ta không thể mong đợi đi sâu vào sự nghèo đói và với một thân thể yếu ớt. Cần thừa nhận và coi trọng “nguồn lương thực” khác nhau của người Kitô hữu vốn cho phép họ chuẩn bị chính mình cho những vấn đề khác nhau của cuộc sống hàng ngày. Không có Đức Kitô, người ta chẳng làm gì được (Ga 15, 5). Nếu không có các Bí tích, không cầu nguyện riêng, không tình bạn, hành trình có thể dần trở nên ảm đạm hơn.

“Đừng nhìn xuống”:

Thiếu đi Đức Kitô sẽ làm suy yếu và gây nên sợ hãi. “Ai đã tra tay cầm cày mà còn ngoái lại đằng sau, thì không thích hợp với Nước Thiên Chúa.” (Lc 9, 62) Việc nhìn về cách mà sự vật có thể từng là hay những gì người ta để lại đằng sau có thể không chỉ làm cho người ta yếu đi nỗ lực “tiến tới” của hiện tại, mà còn có thể khiến người ta dần mất định hướng trong nỗi thất vọng và lạc lõng.

Vui hưởng lối nhìn này nhưng đừng thoả lòng với nó:

Mạo hiểm với Đức Kitô thường kéo theo một số những lối nhìn ngoạn mục, nhưng đỉnh điểm phải đạt tới là cuộc sống vĩnh cửu. Lưu tâm về mục tiêu này và việc cho phép trái tim người ta tin tưởng vào những lời hứa của Thiên Chúa là một nguồn động lực và sức mạnh vững chắc. Khi người ta tin rằng, mình đã đạt được đỉnh cao này rồi ấy là lúc họ khởi đầu sa ngã.

Đức Tin, Đức Cậy, và Đức Mến:

Leo lên tới đỉnh không phải là một “cuộc leo tự do” khi người ta coi khả năng tự nhiên của con người là tất cả và loại trừ yếu tố thất bại. Tinh thần thấm nhuần các nhân đức Tin, Cậy Mến chính là những tâm tình của Đức Kitô dành cho nhân loại. Tâm tình này có thể được nuôi dưỡng và duy trì bởi người Kitô hữu trong toàn bộ hành trình bước lên.

Tất cả những tâm tình khác nhau này được nhìn nhận cách rõ ràng nhất nơi Đức Kitô ở từng khoảnh khắc khác nhau trong cuộc Kkhổ nạn, Cái chết và Phục sinh của Người.

Tác giả: Sean Rodgers

Chuyển ngữ: Joseph Trần Ngọc Huynh, S.J

Đọc tiếp

Vài suy nghĩ xung quanh vấn đề lạm dụng tình dục trong Hội thánh Công Giáo

Vừa qua, Đức cha Giu-se Đinh Đức Đạo, GM giáo phận Xuân Lộc trong Lời Chủ Chăn tháng 4-2019, ngài đã gửi cho các linh mục, tu sĩ một lá thư chia sẻ với đề tài là: “Khủng hoảng lạm dụng tình dục và Lòng Thương Xót”.

Trong phần mở đầu, Đức cha đã viết như sau: "Hiện tượng lạm dụng tình dục trong thế giới đang xoáy vòng như một cơn lốc mà đường kính cứ từ từ nới rộng, gây ra nhiều đổ vỡ tan hoang. Đối với Giáo Hội Công Giáo, tai tiếng lạm dụng tình dục đã gây ra một cơn khủng hoảng trầm trọng, ảnh hưởng tai hại đến đời sống Đức Tin, đến tinh thần, tâm tình và thái độ sống của nhiều tín hữu, làm suy giảm sự tín nhiệm của đoàn chiên đối với các mục tử, làm lu mờ ánh sáng của Tin Mừng và làm giảm sút nhiệt huyết của Giáo Hội làm chứng cho Tin Mừng.

Ngài cũng viết tiếp: “Để giải quyết vấn đề nghiêm trọng này, Tòa Thánh đã nhiều lần lên tiếng và đưa ra những hướng dẫn cụ thể. Đặc biệt phải kể đến lá thư mục vụ ĐTC Biển Đức XVI gửi Giáo hội tại Ái Nhĩ Lan ngày 19 tháng 3 năm 2010, lá thư ĐTC Phanxicô gửi Hội Thánh trên toàn thế giới ngày 20 tháng 8 năm 2018 và Hội nghị của các Chủ tịch Hội đồng Giám mục với Đức Thánh Cha Phanxicô từ 21 – 24 tháng 02 năm 2019”. [1]

Vậy lạm dụng tình dục (LDTD), nhất là lạm dụng TD đối với trẻ em, là một hiện tượng đã có thật từ lâu trong Hội thánh và không chỉ xảy ra tại một vài nước nhưng là lan tràn trong nhiều quốc gia. Riêng tại VN chúng ta, dường như chưa có một thống kê rõ ràng, cụ thể, chính thức nào, nhưng thiết nghĩ đây đó chắc chắn đã và đang xảy ra hiện tượng lạm dụng tình dục dưới nhiều hình thức.

* Từ góc khuất ra ánh sáng

Rảo qua các tin tức Công giáo trong thời gian mấy tháng qua, người ta đã không khó để tiếp nhận những thông tin liên quan tới hiện tượng này. Xin đơn cử mấy vụ việc điển hình sau:

- “ Cựu Hồng y McCarrick (Mỹ) bị Tòa Thánh buộc hồi tục. Bộ giáo lý đức tin đã xét xử vụ cựu Hồng y Theodore McCarrick nguyên TGM giáo phận thủ đô Washington và đã buộc vị này hồi tục. Án lệnh này đã được ĐTC Phan-xi-cô nhìn nhận là không thể kháng án.

“ Trong thông cáo công bố hôm 16-2-2019, Bộ Giáo lý Đức tin cho biết: Ngày 11-1-2019, Công nghị của Bộ Giáo lý Đức tin đã ban hành sắc lệnh chung tiến trình xét xử Theodore Edgar McCarrick, cựu TGM giáo phận Washington D.C, và tuyên bố đương sự đã phạm những tội trong tư cách là giáo sĩ: Dụ dỗ trong tòa giải tội và vi phạm điều răn thứ sáu với các trẻ vị thành viên và người lớn, những tội này càng nặng hơn vì lạm dụng quyền bính, vì thế đương sự bị hình phạt trục xuất khỏi hàng giáo sĩ.
 

“ Ngày 13-2-2019, phiên họp thường lệ (Ngày thứ tư) của Bộ Giáo lý Đức tin đã cứu xét những lý lẽ được trình bày trong việc kháng án và đã quyết định tái khẳng định án lệnh của Bộ. Quyết định này đã được thông tri cho Theodore McCarrick ngày 15 tháng 2 năm 2019. ĐTC Phan-xi-cô đã nhìn nhận tính chất chung kết của quyết định này, chiếu theo luật, và làm cho vụ này được coi là đã chung thẩm và không thể kháng án”. [2]

- Một trường hợp khác, đó là tin tức về đức Hồng y George Pell (Úc), như sau: 

“ Hôm thứ Tư 13-3-2019, toà án Tối cao tại Melbourne, qua chánh án Peter Kidd đã tuyên án: Hồng y George Pell bị 6 năm tù vì tội ‘lạm dụng tình dục’ hai thiếu niên trong dàn hợp xướng ở nhà thờ St Patrick, khi ngài là TGM giáo phận Melbourne vào những năm 1990. Ngài sẽ bị giam trong tù ít nhất 3 năm và 8 tháng, trước khi được hưởng các quyền ân giảm khác, như tù tại gia, hoặc tha bổng phần án còn lại.

“ Chánh án Peter Kidd trong phần tuyên án vào sáng 13-3-2019, đã nói rằng: ‘Ông Pell là người cao ngạo trong hành vi phạm tội của mình!’, và hình phạt tối đa cho những việc ấy là 6 năm tù giam. Hồng y George Pell mặc áo cộc tay màu xám, và không gắn cổ côn màu đen như thường lệ. Ngài giữ hai tay ra phía sau lưng, và không có phản ứng gì rõ ràng khi bản án được đưa ra. Có những tiếng kêu thảng thốt, và những giọt nước mắt tuôn rơi, của những người tham dự phiên toà, khi chứng kiến Hồng y George Pell bị dẫn đi khỏi phòng tuyên án”. [3]

- Tại Hội nghị Bảo vệ trẻ vị thành niên được tổ chức từ ngày 22 đến ngày 24-2-2019, tại Roma với sự tham dự của 190 vị trong đó có 114 vị Hồng y, Tổng Giám mục và Giám mục là chủ tịch các Hội Đồng Giám Mục trên thế giới, ĐTC Phan-xi-cô với tư cách là vị chủ tọa, đã nhắc đến nạn lạm dụng trẻ em trong Giáo Hội như là một sự kiện kinh khủng. Ngài khẳng định rang:

“Sự kiện tai ương lạm dụng lan tràn các nơi trên thế giới chứng tỏ tính chất trầm trọng của chúng trong các xã hội chúng ta, nhưng không giảm bớt sự kinh khủng của chúng giữa lòng Giáo Hội.

“Sự vô nhân đạo của hiện tượng này trên bình diện thế giới càng trở nên trầm trọng và gây gương mù gương xấu nhiều hơn trong Giáo Hội, vì nó đi ngược với uy tín luân lý và sự đáng tín nhiệm của Giáo Hội về mặt luân lý đạo đức. Người thánh hiến, được Thiên Chúa chọn để hướng dẫn các linh hồn đến ơn cứu độ, lại để cho mình bị đè bẹp vì tính yếu đuối xác thịt và vì bệnh tật của mình, trở thành dụng cụ của ma quỉ.

“Trong những vụ lạm dụng, chúng ta thấy có bàn tay của sự ác, không buông tha cả sự ngây thơ trong trắng của các trẻ em. Không có những giải thích đủ về những lạm dụng ấy đối với các trẻ em. Chúng ta phải cùng nhau can đảm nhìn nhận rằng chúng ta đứng trước mầu nhiệm sự ác, nó quyết liệt chống lại những người yếu thế nhất vì họ là hình ảnh của Chúa Giêsu. Chính vì thế trong Giáo Hội hiện có sự gia tăng ý thức về nghĩa vụ không những phải ngăn chặn những lạm dụng rất trầm trọng bằng những biện pháp kỷ luật, và những vụ xét xử theo luật dân sự và giáo luật, nhưng còn phải quyết liệt đương đầu với hiện tượng ấy trong và ngoài Giáo Hội. Giáo Hội cảm thấy được kêu gọi bài trừ sự ác này, nó có liên hệ tới trọng tâm sứ mạng của Hội Thánh là loan báo Tin Mừng cho những người bé nhỏ và bảo vệ họ chống lại những con chó sói háu ăn”. [4]

* Những hình thức lạm dụng tình dục

Hành vi lạm dụng tình dục là quá trình trong đó một người lợi dụng vị thế của mình nhằm dụ dỗ hay cưỡng ép người khác tham gia vào hoạt động tình dục. Hành vi lạm dụng tình dục có thể thay đổi từ việc sờ mó bộ phận sinh dục, thủ dâm, tiếp xúc miệng-bộ phận sinh dục, giao hợp bằng ngón tay và cao hơn là giao hợp qua đường sinh dục hoặc hậu môn. Lạm dụng tình dục không chỉ giới hạn vào các tiếp xúc cơ thể mà còn bao gồm cả những hành vi không tiếp xúc như khoe bộ phận sinh dục, rình xem trộm hoặc sử dụng hình ảnh khiêu dâm người khác. (Theo Wikipedia)

Riêng về vấn đề lạm dụng tình dục trẻ em, hay còn gọi là ấu dâm, là quá trình trong đó một người trưởng thành lợi dụng vị thế của mình nhằm dụ dỗ hay cưỡng ép trẻ em tham gia vào hoạt động tình dục. Lạm dụng tình dục trẻ em có thể xảy ra ở bất kì nền văn hóa, chủng tộc, tôn giáo, thể chế chính trị nào.

Hành vi lạm dụng tình dục đối với trẻ không chỉ gây tổn thương cơ thể và những hậu quả nhất thời mà còn có thể ảnh hưởng rất lâu dài về sau này. Những hậu quả lâu dài của lạm dụng tình dục ở trẻ em biểu hiện từ nhẹ cho đến những rối loạn rất nặng nề không chỉ liên quan đến sức khỏe sinh sản mà còn liên quan đến khả năng học tập, khả năng hòa nhập gia đình và xã hội cũng như đối với sức khỏe tâm thần của trẻ.

Hiện nay không có một nghiên cứu thống kê nào cho biết chính xác con số lạm dụng tình dục ở trẻ em do không có một định nghĩa rõ ràng thống nhất về lạm dụng tình dục trẻ em cũng như nhiều nạn nhân không thể khai báo bởi nhiều lý do khác nhau. Tuy nhiên theo các chuyên gia thì đây là một hiện tượng không hiếm gặp và cũng là một vấn đề pháp lý-tâm lý-xã hội nghiêm trọng tại Mỹ. Một nghiên cứu cho thấy rằng 20% phụ nữ và 10% nam giới đã bị lạm dục tình dục ở những mức độ khác nhau khi trước tuổi trưởng thành. Ở Việt Nam, trong ba năm gần đây (2017), trung bình mỗi năm có trên 1.000 vụ được ghi nhận, cứ 8 giờ lại có thêm một trẻ bị xâm hại tình dục. (Theo Wikipedia).

* Các nước phạt tội phạm ấu dâm, dâm ô nghiêm khắc ra sao?

Các nước có hình phạt rất nặng đối với tội phạm lạm dụng tình dục trẻ em, dâm ô, ấu dâm: từ phạt hành chính với số tiền lớn, thiến hóa học, án tù hàng chục năm đến tử hình (nếu tái phạm). Những trẻ em là nạn nhân của lạm dụng tình dục có thể lớn lên và phát triển thông qua các mối quan hệ tốt đẹp với gia đình và bạn bè. 

Theo Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF), lạm dụng tình dục trẻ em là hành vi tình dục liên quan đến trẻ trong khi trẻ (trai hoặc gái) không có nhận thức đầy đủ, không có sự đồng thuận hoặc vi phạm luật hay các điều cấm kỵ trong xã hội. Lạm dụng tình dục trẻ em là hành vi để thỏa mãn nhu cầu tình dục của một người khác. 

Hình phạt rất nặng đối với tội lạm dụng tình dục trẻ em tại một số quốc gia:

Ở Mỹ, lạm dụng tình dục trẻ em là bất hợp pháp ở tất cả các bang cũng như trong luật liên bang. Tùy theo từng bang mà có những quy định cụ thể về khung hình phạt hình sự từ bỏ tù, nộp phạt, ghi nhận là một kẻ tấn công tình dục, giới hạn đi lại...Các án phạt dân sự có thể bao gồm bồi thường thiệt hại hoặc tước quyền nuôi con. Tại một số bang như Colorado đang đề xuất án tử cho những tội phạm tái phạm tội.

Tại Pháp, theo tạp chí The Atlantic, một người có hành vi xâm hại tình dục trẻ em dưới 15 tuổi có thể đối mặt với bản án 20 năm tù.
 

Tại Đan Mạch, người có hành vi tình dục với trẻ dưới 15 tuổi có thể bị bỏ tù đến 8 năm. Một số tình tiết tăng nặng cũng được xét đến như kẻ phạm tội đã lợi dụng các vấn đề về tinh thần và thể chất của nạn nhân. Nếu có yếu tố đe dọa, mức hình phạt sẽ là 12 năm tù. 

Tại Hà Lan, theo điều 244, một người quan hệ tình dục với trẻ dưới 12 tuổi sẽ nhận mức phạt 12 năm tù hoặc nộp phạt với mức phạt cao nhất là 83.000 euro (93.000 USD). [5]

Trong khi các nước mạnh mẽ lên án tệ nạn lạm dụng tình dục và hành vi ấu dâm, thì tại VN, mới đây xảy ra hai vụ “hot” khiến dư luận bất bình và sôi sục phẫn nộ. Đó là trường hợp một người đàn ông tên H bị tố có hành vi sàm sỡ, cưỡng ép và ôm hôn nữ sinh trong thang máy ở chung cư tại Hànội, đã bị cơ quan công an xử phạt hành chính với mức phạt là 200 ngàn đồng. Vụ thứ nhất chưa nguôi thì lại xảy ra vụ thứ hai liên quan một viên chức cán bộ nhà nước đã về hưu tên L, ngoài 60 tuổi, từng là Phó Viện trưởng VKSND Đà Nẵng có hành vi sàm sỡ với bé gái trong thang máy tại một chung cư thuộc quận 4 TPHCM, đang gây xôn xao dư luận mấy ngày qua và hiện vẫn chưa nhận một hình phạt chế tài nào từ phía nhà nước VN.

Ki-tô hữu chúng ta tự hỏi, ngoài xã hội thì như vậy, còn bên trong Hội thánh thì những vụ việc đại loại thế này liệu có “chìm” hay bị “ém” không? 

* Nỗi đau chung chứ không của riêng ai

Trong bài viết có tựa đề “Một vài suy nghĩ khi đọc thư của Đức Thánh Cha Phanxicô gửi cho Dân Chúa về những tội phạm tình dục trong hàng giáo sĩ”, Đức cha Phêrô Nguyễn Khảm, GM Gp Mỹ Tho đã viết như sau:

“Thư của Đức Thánh Cha mở đầu bằng lời của Thánh Phaolô: ‘Nếu một chi thể bị đau, mọi chi thể cùng đau’ (1Cr 12,26), và lời này cũng được chọn làm tiêu đề cho hai phần chính của lá thư. Chọn lựa đó làm nổi bật tình liên đới giữa các chi thể trong cùng một Thân thể Đức Kitô là Hội Thánh. 

“Đó là sự liên đới trong tình thương cảm với các nạn nhân, với nỗi đau thể lý và tinh thần mà họ phải chịu đựng trong nhiều năm qua.

“Đó là sự liên đới trong việc thực thi công lý, chứ không thể chỉ tìm cách che giấu hoặc dàn xếp bên trong cho ổn thỏa, còn kẻ thủ ác cứ tiếp tục lối sống cũ.

“Đó còn là sự liên đới trong việc ngăn ngừa những tội phạm tình dục, ngăn ngừa bằng giáo dục, bằng những quy định và bằng cả luật pháp. 

“Đó cũng là sự liên đới trong việc đền bồi phạt tạ vì scandal này quá lớn trong lòng Hội Thánh: ‘Đức Kitô bị phản bội do chính các môn đệ Ngài, do việc họ rước Mình Máu Chúa cách bất xứng, chắc chắn đây là nỗi đau khổ lớn nhất mà Đấng Cứu độ phải chịu; nó đâm thấu trái tim Ngài. Từ đáy lòng, chúng ta chỉ có thể kêu lên: Kyrie eleison, Lạy Chúa, xin thương xót chúng con’./. [6]

Aug. Trần Cao Khải

- - - - - - - - - - - - - -

THAM KHẢO & TRÍCH DẪN:

[1] Nguồn: giaophanxuanloc.net
[2] G. Trần Đức Anh OP, Nguồn: Vatican News 16-2-2019
[3] Nhà báo CG Nguyễn Vy Túy, Úc – Nguồn: FB Tuy Nguyen 13-3-2019
[4] G. Trần Đức Anh OP, Nguồn: VaticanNews 25.02.2019
[5] Nguồn: Tuổi Trẻ Online 03-04-2019
[6] Nguồn: giaophanxuanloc.ne

Đọc tiếp