LỖI TẠI TÔI HỒI NÀO!

Văn hóa Việt không quen từ hai từ “Xin Lỗi”. Câu cửa miệng của người Tây là “Thank you”, “I’m sorry”, “Excuse me”…Trong khi câu cửa miệng của rất nhiều người Việt là CC, ĐM…!

Là người Việt Nam, chúng ta không lạ gì cách ứng xử theo kiểu bênh con của phần đông các ông bố bà mẹ: con chạy vấp cục đá té khóc, mẹ ngay lập tức xách dép xách cây đến xử tội cục đá đó và kèm theo câu “mẹ đánh nó rồi, con nín đi con”; ông bố thấy con làm sai gì đó nổi nóng đánh con, bà mẹ sẽ bay vô ôm con xít xoa “con ông mà ông không xót à…có mẹ đây con không phải sợ”; con đi chơi đánh lộn với bạn bè về khóc méc bố mẹ, ngay lập tức một hoặc cả hai không cần hỏi lý do bay qua nhà hàng xóm chửi rủa um sùm… Những đứa trẻ đó sẽ lớn lên trong suy nghĩ: Không bao giờ tôi có lỗi!

Bởi vậy văn hóa Việt không quen từ hai từ “Xin Lỗi”. Câu cửa miệng của người Tây là “Thank you”, “I’m sorry”, “Excuse me”…Trong khi câu cửa miệng của rất nhiều người Việt là CC, ĐM…!

Ra đường va chạm giao thông, không cần biết đúng sai đánh chửi phủ đầu đối phương trước đã. Gây hậu quả gì nghiêm trọng thì “tại”, như một loạt các sự kiện gần đây: quy định sinh viên bán dâm…lần 3 bị đuổi học. Cao dưới 1,5m không được học sư phạm. Cấm vĩnh viễn mấy…cái xe không được chạy trên đường cao tốc. Bắt học và thi lại ai làm mất bằng lái xe..v.v… Lúc đầu người ta khẳng định mình đúng, sau đó “hỏa tốc” thu hồi công văn và thay bằng chữ “Tại…”. Không một ai dám đứng ra nhận lỗi và xin lỗi.

Thế nên cũng chẳng lạ gì mà số đông dân Việt ta không bao giờ chịu trách nhiệm cho chính cuộc sống mình. Tôi bệnh là tại vấn đề gì đó, tôi làm ăn không được là do thế lực nào đó, tôi sống không hạnh phúc là ai đó phá… Phải tìm cái gì đó “đổ thừa”! Các ngôi sao trên trời ám tôi nên phải “dâng sao giải hạn”, các vong hồn tiền kiếp rình phá tôi nên phải “cúng vong”… Đất có thổ công, sông có hà bá…đâu đâu cũng có thế lực siêu nhiên tìm cách hại tôi nên phải bỏ tiền ra hối lộ mua ơn cầu lộc.

Không chịu trách nhiệm về bản thân nhưng lại muốn cuộc sống được an nhàn dễ dãi, người ta đi tìm kiếm những vận may trong cờ bạc, xổ số…và nhất là nơi thần thánh. Nghe đâu thiêng là tìm tới. Cái “thiêng” này phải gắn liền với cơ chế Xin – Cho: nào là xin khỏi bệnh, có con, làm ăn thuận lợi, cho đến những chuyện riêng tư như con cái nghiện ngập, chồng có bồ nhí, thoát ế…  Chùa chiền, Trung tâm hành hương nào đáp ứng được thị hiếu này là khách hành hương khắp nơi tuôn đến, cả hải ngoại xa xăm cũng kéo về. Nắm được tâm lý đó, nhiều nơi tâm linh bày ra đủ mọi hình thức lôi kéo người đến. Để có đông người tìm đến thì phải có sự lạ gì đó hấp dẫn họ, và nhiều chiêu trò được bày ra đánh vào tâm lý sợ hãi và hám lợi của con người. Có chiêu trò tinh vi núp bóng thần linh, có những cái thô thiển như giải sao, bắt vong, đặt tay chữa bệnh…nhưng lạ lùng là vẫn lôi kéo được rất nhiều người tìm đến, và tất nhiên, càng đông thì nguồn lợi càng nhiều như những gì báo chí phản ánh ở Chùa Ba Vàng, cùng với một vài nơi khác mà không cần nói ra cũng nhiều người đã biết. Hậu quả là tiền mất tật mang: sống cậy dựa, mê tín dị đoan, mất ý chí và nghị lực cuộc sống, bỏ bê công ăn việc làm, niềm tin mơ hồ…

Không có vinh quang nào mà không trải qua đau khổ đắng cay, không có cuộc sống nào mà không phải đối diện với thập giá hằng ngày… Lời Chúa dạy mãi còn đó, không người Công giáo nào không biết điều này. Hãy can đảm đón nhận cuộc sống Chúa ban cho và chịu trách nhiệm về nó. Lời thánh Gióp trong Cựu Ước: “Chúng ta đón nhận điều lành từ Thiên Chúa, còn điều dữ lại không biết đón nhận sao?” thật là điều đáng để chúng ta suy ngẫm suốt hành trình cuộc đời.

Lm. Giuse Nguyễn Đức Thịnh

Đọc tiếp

CHÚA NHẬT XV THƯỜNG NIÊN - C

“Chỉ có loài vật mới nhẫn tâm ngoảnh mặt lại trước nỗi đau của đồng loại để chăm chút cho bộ lông mượt mà của nó, còn con người thì không”. Đây là lời phát biểu của ông Karl Marx, một triết gia vô thần. Tuy ông ta không tin vào Thiên Chúa, nhưng tự trong thâm tâm, ông vẫn tin vào sức mạnh của tình yêu, là đạo lý căn bản của cuộc sống làm người. Còn chúng ta thì sao? Là những người Công giáo, chúng ta tin vào Thiên Chúa, đấng có tên gọi là ‘Tình yêu’, nhưng chúng ta đã thực hành luật yêu thương cụ thể như thế nào? Qua dụ ngôn bài Tin mừng hôm nay, Chúa cảnh báo tất cả, từ các linh mục, tu sĩ đến giáo dân, để lay động lương tâm từng người. Người Samaritanô vốn chỉ là người ngoại đạo mà dân Do thái vẫn coi như thù địch, nhưng đã trở thành chuẩn mẫu để Chúa Giêsu đưa ra như một tấm gương soi. Sau khi thuật lại câu chuyện về người Samaritanô nhân hậu, Chúa nói với người thông luật đến hỏi Ngài, cũng như nói với chúng ta hôm nay: “Ông hãy đi và cũng hãy làm như vậy (c.37).

Một câu chuyện mang tính thời sự.

Ngày hôm nay, nếu Đức Giêsu đứng giữa chúng ta và cũng thuật lại giai thoại trên, Ngài sẽ đem ai ra để làm hình mẫu, bạn hay tôi, linh mục này hay tu sĩ nọ? hay Chúa lại tiếp tục đưa một người ngoại giáo nào đó ra để mời chúng ta bắt chước? Đức Cha Bùi Tuần khi đọc bài Tin mừng trên đã viết lại những dòng chia sẻ sau. “Cứ mỗi lần suy gẫm về câu truyện này, tôi cảm thấy xấu hổ và có chút gì mỉa mai làm tôi ray rứt. Tôi tưởng rằng khi đưa ra một mẫu gương bác ái, Chúa sẽ bảo chúng ta hãy nhìn vào gương sáng nơi vị linh mục này hay tu sỹ nọ, nhưng không, Chúa chỉ đưa ra một người ngoại giáo làm mẫu mực. Càng suy nghĩ tôi càng cảm thấy hổ thẹn.”

Thầy tư tế chuyên lo việc đền thờ, nhưng đền thờ đích thực nơi con người, những thụ tạo được Chúa dựng nên giống hỉnh ảnh Ngài, thì ông ta lại không màng. Cũng vậy, các thầy Lêvi thường hay đeo bảng khắc lề luật ở trước ngực, nhưng luật của tình yêu thì ông lại nhẫn tâm dẫm đạp, để mặc người bị nạn nằm đó chờ chết. Còn người Samaritanô ngoại giáo thì khác. Anh ta không biết chút gì về lề luật trên lý thuyết, nhưng trong thực hành, ông lại quá tuyệt vời.

Sự ích kỷ và vô tâm nơi mỗi người, thường xuất phát từ thái độ tự mãn mà chúng ta vẫn hay có. Trong Tin mừng Matthêu chương 18, Chúa nặng lời chỉ trích thái độ trịch thượng, khoe khoang của những người biệt phái và ký lục giả hình. Họ là những con người bề ngoài xem ra rất đạo đức nhưng trong lòng thì rống tuếch, chẳng khác gì mồ mả sơn phết bên ngoài. Cũng thế, hai ‘đấng bậc’ mà Chúa nhắc đến hôm nay, Thầy tư tế và Thầy Lêvi, đã hoàn toàn tỏ ra vô cảm trước nỗi đau của đồng loại. Họ vẫn tự cho mình là những người đạo đức, không dám sờ chạm đến xác chết vì sợ bị nhiễm uế. Nhưng sự vô cảm và ích kỷ lại chính là tình trạng nhiễm uế ghê tởm nhất từ chính bên trong tâm hồn của họ. Chúng ta cũng dễ rơi vào tình trạng giống vậy. Ông Wilberforce, một nhà tu đức đã nói: “Chắp tay lại để cầu nguyện thì rất tốt, nhưng biết mở tay ra để đến với anh em, nhất là những con người cùng khổ, thì vẫn tốt hơn.”

Cho thì có phúc hơn là nhận.

Đây là điều Chúa đã nói với Phaolô năm xưa, cũng như nói với chúng ta ngày hôm nay. Gương mẫu của người Samaritanô rất cụ thể và sống động, bởi vì ông ta đã biết cho đi. Nhưng trên hết, chúng ta hãy nhìn vào chính nguyên mẫu nơi Chúa Giêsu. Ngài đã cho đi tất cả, ngay cả mạng sống. Ngài không còn giữ lại chút gì cho mình. Triết gia vô thần Jean Paul Satre đã từng tuyên bố: “Tha nhân là hỏa ngục”. Ngược lại, Chúa Giêsu lại mạnh mẽ khẳng quyết: “Ai làm những điều tốt cho tha nhân là làm cho chính Ngài” (x. Mt 25). Trên Thập giá, Chúa bị mọi người hắt hủi và mỉa mai, từ những kẻ qua đường đến lính gác và đám đông. Những con người này đã hoàn toàn vô cảm trước nỗi thống khổ của Chúa. Chỉ duy nhất một mình ông Thánh ăn trộm đã tỏ lòng thương cảm đối với Ngài: “Còn ông này, ông có làm gì nên tội…” Từ trái tim biết rung lên giai điệu yêu thương ấy, tên trộm đã được biến đổi và trở nên một vị thánh lớn.

Kết luận

Tác giả Lý Thanh Thảo có viết một câu chuyện rất ngắn.

Trên một chiếc xe hơi đời mới, một bà mẹ trẻ đang dỗ đứa con.

– Ăn thêm một cái nữa đi con, mẹ thương.

– Ngán quá, con không ăn đâu, đứa bé phụng phịu.

– Ráng ăn một cái nữa, ngoan nào.

– Con nói không ăn mà, vứt đi, vứt nó đi.

Thằng bé lắc đầu quầy quậy, lấy tay gạt mạnh. Chiếc bánh kem văng ra khỏi cửa xe rơi xuống đường sát mép cống. Chiếc xe hơi láng bóng rồ máy chạy nhanh.

Hai đứa trẻ lem luốc đang móc rác gần đó, thấy chiếc bánh nằm chỏng trơ vội xô đến nhặt. Mắt chúng sáng rực dán chặt vào chiếc bánh thơm ngon. Thấy cái bánh lấm láp, đứa em gái nuốt nước miếng bảo thằng anh trai:

– Anh Hai thổi sạch rồi mình ăn.

Thằng anh phùng má thổi. Bụi đời đã dính chặt chẳng chịu đi cho. Đứa em cũng sốt ruột ghé miệng thổi tiếp. Cái miệng háu đói của chúng làm cái bánh rơi tõm xuống cống hôi hám.

– Ai bảo anh Hai thổi mạnh làm chi. Con bé nói rồi khóc thút thít.

– Ừ, thì tại anh. Nhưng kem còn dính tay anh đây này. Cho em 3 ngón, anh chỉ liếm 2 ngón thôi.

Những đứa trẻ đường phố tuy nghèo, nhưng rất thơ ngây và đầy ắp tình người. Chúng biết nhường nhịn và đùm bọc lẫn nhau.

Còn chúng ta thì sao? Chúng ta có sống quảng đại với nhau hay chỉ sống ích kỷ và hẹp hòi giống như thầy Lêvi hoặc Thầy tư tế mà Chúa nói tới hôm nay.

Lm. G.B. Trần Văn Hào SDB

Đọc tiếp

Dâng hiến là ơn gọi đặc biệt

Chúng ta biết hôn nhân là ơn gọi tự nhiên. Bởi, từ thuở tạo thiên lập địa, Thiên Chúa đã đặt ơn gọi này vào bản tính của người nam và người nữ. Từ đó, họ được mời gọi “trở nên một xương một thịt” (St 2,24). Theo nghĩa này, bất cứ người nam, người nữ nào cũng có thể lập gia đình. Trong khi đó, dâng hiến lại là ơn gọi rất đặc biệt. Họ được Thiên Chúa mời gọi trở nên “đồng hình đồng dạng với Đức Giêsu”.

Ta thường nghe: ơn gọi dâng hiến luôn là một mầu nhiệm và là món quà. Là mầu nhiệm, để người tu sĩ luôn mãi bám vào Thiên Chúa mới có thể đi đến cuối con đường; là món quà, để người tu sĩ biết trân quý giữ gìn. Thực vậy, thánh Gioan Phaolô II chia sẻ rằng: “Đời sống thánh hiến bén rễ sâu trong gương sống và giáo huấn của Chúa Ki-tô, là một ân huệ Thiên Chúa Cha ban cho Giáo Hội qua trung gian của Thánh Thần.” (Tông Huấn Vita Consecrata, số 1). Như thế Thiên Chúa phải là trung tâm đời dâng hiến.

Có hai con đường chính mà người muốn đi tu có thể bước nào: Tu triều hoặc tu dòng.[1] Nếu ai muốn làm linh mục, thuộc về giáo phận, thì chọn vào chủng viện để học làm linh mục (chỉ dành cho nam). Nếu ai muốn nên người tu sĩ, cả nam lẫn nữ, đều có thể chọn một nhà Dòng nào đó để bước theo Chúa Giêsu trong khó nghèo, khiết tịnh và vâng phục. Chúng ta nói “người ấy muốn”,nhưng trên hết, Thiên Chúa muốn người ấy trước. Do đó, ơn gọi luôn đến từ trên cao, vang vọng tiếng mời người ấy đi theo Đức Giêsu. Khi người nào nghe được tiếng ấy, nếu họ đủ can đảm và yêu mến, đời tu sẽ mở ra với họ.

Nhiều người trẻ ước mơ thành công với tiền đồ xán lạn: nghề nghiệp và gia đình. Tuy nhiên, những người đi tu lại không có được điều ấy. Khi chọn đời tu, nghĩa là, họ không có gia đình riêng, không có tình yêu nam nữ và danh vọng, vật chất thế gian không thể có chỗ trong con tim người tu sĩ. Đó không chỉ đặc biệt, mà còn là thách đố. Họ sống giữa đời, nhưng không được phép để sự đời quấn lấy. Họ dám chấp nhận từ bỏ để hiến dâng. Từ bỏ là chìa khóa để họ mở ra cánh cửa tu trì. Có thể nói tu sĩ đích thật không ưa chuộng gì khác ngoài tình yêu Đức Ki-tô. Thực tế cho thấy, nếu người tu sĩ nào không thể từ bỏ, thì không ai dám chắc họ đi hết con đường dâng hiến.

Công việc của người tu sĩ cũng đặc biệt biết bao: giúp các linh hồn về với Chúa. Trong sứ mạng này, người tu sĩ ký thác đường đời cho Thiên Chúa. Với tinh thần phục vụ và yêu thương, họ hiến mình hoàn toàn cho Người, và cho chương trình cứu độ của Người (x. 1 Cr 7,32-34). Theo đó, người tu sĩ làm mọi thứ cho vinh danh Chúa hơn.

Mỗi nhà dòng đều mang một ơn gọi riêng để người tu sĩ của dòng dấn thân, giúp Giáo hội và Xã hội đến gần Chúa hơn. Đẹp biết bao khi thấy các tu sĩ đang dấn thân trong bệnh viện. Còn đó biết bao tu sĩ chăm lo cho người nghèo. Chúng ta thấy cánh đồng truyền giáo cũng in biết bao dấu chân người Loan Báo Tin Mừng. Trong môi trường giáo dục, biết bao tu sĩ đang miệt mài nghiên cứu, đồng hành và giáo dục học sinh, sinh viên. Nơi mỗi giáo xứ, linh mục của Chúa xuôi ngược chăm sóc cho con chiên. Nhiều dòng dấn thân vào công bình xã hội, họ lên tiếng cho những người yếu thế cô thân. Biết bao dòng chiêm niệm, nguyện cầu với Thiên Chúa cho hạnh phúc của con người. Cứ thế, chúng ta có thể liệt kê hàng tỷ sứ mạng của người tu sĩ!

Bởi đó, người ta luôn trân quý đời dâng hiến, những con người thuộc trọn về Thiên Chúa. Giáo dân lúc nào cũng ước mong người tu sĩ phải là người của Chúa. Bất cứ khi nào gặp người tu sĩ, ai cũng hy vọng nhận được nhiều lời cầu nguyện và chuyện trò. Bởi, người tu sĩ phải là những nhịp cầu cho con người gặp gỡ Thiên Chúa. Hơn ai hết, người đi tu thường có nhiều thời gian để cầu nguyện riêng tư với Thiên Chúa. Qua đó, họ hy vọng có kinh nghiệm cá vị với Thầy Giêsu. Rồi với kinh nghiệm thần linh ấy, trong mỗi sứ mạng của người tu sĩ, luôn giúp cho người ta thấy Thiên Chúa thật sống động và gần gũi biết bao.

Nói thế không phải đời tu luôn màu hồng. Người ta nói vui rằng: đi tu lúc nào cũng khó hơn lập gia đình. Không phải ai muốn là được thỏa lòng. Kể cả khi người ấy nhận ra đúng ý Chúa muốn mình đi tu, thì đời tu luôn đòi hỏi nhiều điều. Nào là học hành, cầu nguyện, nhiệm nhặt và khiêm tốn; nào là dấn thân, từ bỏ và chu toàn sứ mạng; nào là giải quyết những xung đột trong tương quan, hay khước từ những đam mê trần thế. Để vượt qua những điều ấy, dĩ nhiên, Thiên Chúa luôn quan trọng đối với người tu sĩ. Chắc chỉ những ai yêu mến Thiên Chúa đủ, người ấy mới thấy những đòi hỏi của đời tu là cơ hội để lớn lên.

Trong thế giới phẳng và hiện đại như hiện nay, ơn gọi dâng hiến đang gặp rất nhiều khủng hoảng. Tạ ơn Thiên Chúa vì Việt Nam còn nhiều bạn trẻ can đảm bước theo Chúa Giêsu trong đời tu. Trong khi đó, Châu Âu[2], Châu Mỹ và nhiều nơi khác, nhiều người trẻ chẳng mặn mà với ơn gọi lạ lùng này nữa! Nói thế để thấy, đời tu luôn bị ảnh hưởng bởi hoàn cảnh xã hội và xu hướng thời đại. Chúng ta chân nhận rằng thời nay đúng là đi tu thật khó biết bao! Khó khăn, không chỉ vì đời tu đặc biệt, nhưng vì người trẻ luôn có niềm vui khác, ngoài Thiên Chúa.

Nhưng dẫu sao, chúng ta thấy Giáo Hội và Xã Hội lúc nào cũng cần người tu sĩ. Họ là chứng nhân sống động của Thiên Chúa và Nước Trời. Không có người đi tu, nghĩa là, Giáo Hội đang chết dần, chết mòn. Khi đó, người ta xa cách với ơn cứu độ. Không thể tưởng tượng được nếu thế giới không còn linh mục, thiếu vắng người tu sĩ. Dĩ nhiên, vai trò của hôn nhân gia đình vẫn quá quan trọng, đồng thời, ơn gọi cũng không thể thiếu vắng trong mọi thời. Tắt một lời, Giáo Hội khẳng định rằng: “Giáo Hội không thể nào từ bỏ đời thánh hiến được, bởi vì nó biểu hiện cách hùng hồn bản chất hiền thê thâm sâu của Giáo Hội.” (Tông Huấn Vita Consecrata, số 105).

Do đó, ước gì mỗi người tiếp tục xin Thiên Chúa sai những thợ tốt lành ra gặt lúa về (x. Mt 9, 32-38). Cầu nguyện cho nhiều người trẻ dám can đảm bước vào ơn gọi đặc biệt này. Để với những điều đặc biệt trên, cuộc đời người tu sĩ luôn hạnh phúc bình an, luôn vui tươi dấn bước. Hy vọng đời tu vẫn còn đặc biệt hấp dẫn nhiều người trẻ, phải không bạn?

Giuse Phạm Đình Ngọc SJ

(dongten.net)

[1] Thực tế Giáo Hội có những hình thức tu sau: đời đan tu, các trinh nữ, ẩn sĩ, quả phụ, các dòng chiêm niệm, các dòng hoạt động tông đồ, tu hội đời, tu đoàn tông đồ.

[2] Xem thống kê về hàng giáo sĩ Công Giáo trên toàn thế giới: conggiao.info

Đọc tiếp

ĐI TU: CON ĐƯỜNG TIẾN THÂN HAY HIẾN THÂN

Ngày 14-6-2019 vừa qua, trên trang conggiao.info xuất hiện bài viết có tựa đề là “Đừng đi tu để hưởng thụ” của tác giả Giuse Phạm Đình Ngọc S.J, và cách đây hơn một năm ngày 10-1-2018 trên trang của giáo phận Lạng Sơn cũng có đăng bài tựa là “Hiến thân hay tiến thân” của tác giả Anmai CSsR. Cả hai bài đều gợi cho chúng ta suy nghĩ và nhận định về vấn đề này là liệu có ai đó đi tu chỉ để tiến thân và để tìm một cuộc sống an nhàn, hưởng thụ không.

Trên thực tế ta có thể thấy không ít người bề ngoài mang danh nghĩa “dâng mình cho Chúa”nhưng thực chất là muốn bước vào đời tu để thỏa mãn danh vọng. Cũng có người lúc đầu thì có ý ngay lành, nhưng sau vì sự cuốn hút và hấp dẫn của những ưu đãi trong đời tu hành, đã đánh mất lý tưởng ban đầu, sa đà vào cuộc sống dễ dãi, hưởng thụ. 

Mở đầu bài viết của mình, tác giả Anmai đã chia sẻ như sau:

“Giữa cái xã hội phát triển tột bậc về kinh tế, văn hóa, xã hội quả là điều rất tốt cho mọi người nhưng chính cái sự phát triển đấy đôi khi vô tình lại trở nên rào cản, trở nên cái khó cho đời tu ngày nay.

“Cũng như đồng tiền, vấn đề hiến thân trong đời sống tu trì cũng có hai mặt. Nếu không khéo ta sẽ nhầm lẫn với cái mục đích cũng như ý nghĩa tinh tuyền cao đẹp của nó.“

Do ảnh hưởng của xã hội để rồi bất cứ một vấn đề nào đó trong xã hội cũng bị tác động, cũng bị biến dạng theo. Con người sống trong xã hội chắc chắn là nhân tố chịu tác động một cách trực tiếp của nền văn hóa, chính trị, tôn giáo, kinh tế của xã hội mà mình đang sống.
 

“Với nét đặc thù riêng biệt, hiếm có của Việt Nam trong nhiều biến động xã hội đã gây không ít tác động nơi con người. Chỉ tạm xét vấn đề hiến thân trong đời sống ơn gọi thôi thì ta sẽ thấy nó có một tác động hết sức là kinh khủng”. [1]

Thông thường, để phân định được đâu là đi tu để được tiến thân và đi tu vì muốn hiến thân, ta có thể căn cứ vào ý hướng của tu sinh hay chủng sinh. Ý hướng xấu, không ngay lành và ý hướng tốt, ngay lành. Người ta cũng nói đến động cơ nào đã thúc đẩy người này người kia đi vào con đường tu hành.

LM Tôma Vũ Quang Trung S.J, trong bài thuyết trình tại Đại hội tu sĩ toàn quốc lần II năm 2008 với đề tài “Nhận định ơn gọi tu trì” đã liệt kê ra 10 động lực vô thức thường hay tiềm ẩn dưới những giá trị tốt đẹp của bình diện ý thức, trong đó nổi bật 3 động lực sau: [2]
 

* Ước muốn phát triển bản thân

Một bạn trẻ có thể được thôi thúc bước vào đời tu như một con đường tiến thân mở ra một bảo đảm tương lai cho bản thân. Lúc ấy, đời tu như một môi trường thuận lợi để phát triển các tài năng cá nhân. Việc phục vụ trở nên một cơ hội phô trương cái tôi trước mặt mọi người. Đặc biệt, trong bối cảnh hôm nay của Giáo hội Việt Nam, nhiều bạn trẻ gõ cửa các nhà dòng, tu hội là để có cơ hội học hành tốt hơn, thậm chí chỉ là để được đi ra nước ngoài. Khi mục tiêu này trở thành đích nhắm của ơn gọi, người ta sẵn sàng chấp nhận uốn mình vào kỷ luật đời tu trong thời gian huấn luyện để ráng “nín thở qua sông”. Qua tới bờ bên kia, họ trồi lên khỏi mặt nước và tiếp tục con đường của riêng mình!

* Thoát khỏi cảnh nghèo

Ơn gọi tại Việt Nam hôm nay đa số phát xuất từ những gia đình nghèo ở miền quê. Điều này cũng có thể ảnh hưởng đến việc theo đuổi ơn gọi của ứng sinh. Kinh nghiệm thiếu thốn về đời sống vật chất khi còn ở gia đình có thể biến việc theo đuổi ơn gọi như một bù trừ nhằm thoát khỏi cảnh nghèo đói. Đời tu được xem như bảo đảm chắc chắn về đời sống vật chất và sự an toàn cho tương lai. Khi có được những điều mình tìm kiếm, đời tu cũng sẽ chẳng còn ý nghĩa!

* Tìm kiếm sự kính trọng, danh dự

Đời tu có thể bị biến tướng thành một cuộc tìm kiếm ngấm ngầm hư danh của thế gian nơi những thành công của các công việc tông đồ. Lời khen, tiếng chê của người khác dễ gây ảnh hưởng trên quyết định chọn lựa của ứng sinh trong sứ mạng phục vụ. Đặc biệt, yếu tố danh dự gia đình dễ gây ảnh hưởng lớn đến quyết định theo đuổi ơn gọi của ứng sinh, làm cho ứng sinh mất đi thái độ tự do nội tâm cần thiết trong việc nhận định, tìm kiếm và thi hành thánh ý Chúa trong cuộc đời mình.

Xét như vậy thì không phải tất cả những ai mang danh tu sĩ linh mục đều dấn thân theo ơn gọi đúng như ý Chúa. Họ có thể đi tu theo ý riêng của mình hay theo sự thúc đẩy của người khác. Ngược lại, có những người chấp nhận đời tu như một dấn thân thực sự, họ không coi việc tu hành như một nghề nghiệp để kiếm tiền hay an thân hưởng lợi. Họ chấp nhận sống nghèo vì Tin Mừng và sẵn sàng hiến thân hi sinh vì Chúa, vì Hội thánh, vì nhân loại.

Chúng ta có thể lấy tấm gương của ĐTC Phan-xi-cô để soi rọi vào đời sống tận hiến của những ai đã và đang theo Chúa. [3]

* Sống nghèo khó, yêu thương và quan tâm người nghèo

ĐTC Phan-xi-cô khi còn là Tổng Giám mục ở Buenos Aires, ngài không sử dụng xe hơi riêng, cũng không có tài xế riêng. Ngài sử dụng phương tiện giao thông công cộng, métro hoặc xe bus. Ngài từ chối ở trong ngôi biệt thự xinh đẹp của Tòa Tổng Giám mục, và đến ở trong căn hộ hai phòng nhỏ trên lầu 3 của Nhà Chung giáo phận. Khi lên ngôi, ngài không đến ở căn phòng dành cho giáo hoàng nhưng ở tại nhà khách thánh Matta, căn phòng số 201 dành cho khách trọ, phòng ăn chung, cùng ngồi chung với mọi người.

Một buổi sáng tháng Chín, trong một thánh lễ tại nhà nguyện thánh Matta, ngài đã công kích việc tôn thờ tiền bạc và tỏ ra rất phiền muộn. Ngài nói rằng, dính bén tiền bạc thì sẽ xa cách Thiên Chúa. “Tiền bạc làm cho tinh thần trở thành bệnh tật, làm đức tin trở thành tàn tật”. Ngài còn nói thêm rằng, tình yêu tiền bạc khiến các linh mục và giám mục phạm tội. Và nếu lòng tham nổi lên, thì “tinh thần hư hỏng, có nguy cơ coi tôn giáo như một nguồn thu lợi”.

Khi còn là vị Tổng Giám mục, ngài đi ra phố như một linh mục, và xác tín sâu xa rằng, việc gặp gỡ người nghèo giúp tìm được sự phong phú thiêng liêng, bởi vì nơi người nghèo, người ta nhận ra tính thật thà và đơn sơ cách đặc biệt trong mối tương quan với Chúa. Ngài biết các khu ngoại ô cũng là thế giới của bạo lực, ở đó sự tàn ác vẫn treo lơ lửng. Vì bênh vực người nghèo chống lại những bất công và các thế lực đen tối, ngài cũng nhận được những lời đe dọa. Nhưng ngài vẫn khẳng khái: “Tôi sẽ không rời bỏ đường phố”.

Ngài luôn đến các giáo xứ, nhất là các giáo xứ vùng ngoại ô để thăm viếng những gia đình nghèo khổ. Ngài luôn nhắc các linh mục: “Giáo hội không phải được thành lập để kiểm soát người dân, nhưng để đồng hành với họ bất cứ nơi nào họ hiện diện”.

Sau khi được bầu, ngài đã chọn danh hiệu là thánh Phanxicô Assisi, và giải thích như sau: “Vì tôi muốn một Giáo hội nghèo cho người nghèo”.

Trong chuyến tông du Đại hội Giới trẻ tại Rio de Janerio, ĐTC Phanxicô đã đến thăm khu dân nghèo Varginha. Ngài đã xuống khỏi xe để đi bộ dưới trời mưa trên những con đường lầy lội trong khu ổ chuột. Như một ông cha xứ, ngài vào thăm một gia đình trong căn nhà lụp xụp, cùng cầu nguyện và trao đổi với họ, chúc lành và ôm hôn tất cả những đứa con trong gia đình. Sau đó, từ khán đài nhỏ, ngài nói: “Tôi muốn gõ cửa từng nhà chào thăm anh chị em…”.
 

* Mục tử nhân lành, khiêm hạ

ĐTC Phanxicô đã từng khẳng định, người chăn chiên phải có “mùi chiên”, thì đoàn chiên mới nhận ra. Ngay từ những tháng đầu tiên, ngài đã diễn tả sứ vụ của mình: “Tôi thấy rõ rằng điều mà Giáo hội cần nhất lúc này là khả năng chữa lành những vết thương và sưởi ấm tâm hồn tín hữu, sự gần gũi, sự thân thiện. Giáo hội giống như một bệnh viện dã chiến sau một cuộc chiến… Chúng ta phải chữa những vết thương đã, sau đó mới trao đổi về những gì còn lại…”.

Ngài muốn một Giáo hội không để mình bị “đóng khung trong những luật lệ nhỏ mọn”, không bám víu “một cách quá đáng vào sự an toàn của giáo lý”, không biến tôn giáo thành một ý thức hệ, nhưng chỉ tập trung vào lời loan báo nền tảng: “Đức Giêsu Kitô đã cứu độ bạn!”.

Từ đó, ngài gợi lên hình một Giáo hội là mẹ và là mục tử: “Tôi có một điểm giáo lý chắc chắn, đó là Thiên Chúa trong cuộc sống của từng người. Ngay cả trong cuộc sống của một con người đã trở thành bi thảm, bị các nết xấu làm băng hoại… thì Thiên Chúa vẫn ở trong cuộc sống của họ. Người ta có thể và phải tìm kiếm Ngài trong mọi cuộc đời con người”. Sứ điệp này đã được mọi người reo vang và đem lòng cảm mến: cảm mến cách ngài nói, cách ngài xuất hiện, cách ngài sống.

Có người thú nhận: “Tôi đã tách rời khỏi Giáo hội, và bây giờ ĐTC Phanxicô đã đưa tôi trở lại với Giáo hội”. Hoặc ông Marco Tarquinio, tổng biên tập tờ báo Avvenir trích lời một độc giả: “Đã từ lâu người ấy không cầu nguyện, nhưng bây giờ mỗi ngày đều cầu nguyện cho ĐTC Phanxico. Giáo hoàng đã đốt nóng con tim người tín hữu, đụng chạm tới những người dè dặt, và tiếp xúc được với những người ở xa nhất”.

* Sống chân thành, đơn sơ và giản dị

Điều giúp ngài gần gũi với đại chúng là sự chân thành, nhất là khi ngài đề cập cả đến những thiếu sót của Giáo hoàng: “Ngay cả Giáo hoàng cũng đi xưng tội 2 tuần 1 lần, vì Giáo hoàng cũng là một tội nhân…”. Các Giáo hoàng khác cũng nói tương tự như thế, nhưng mang kiểu cách thánh thiêng, còn cách nói của ĐTC Phanxicô làm phá vỡ hết mọi bệ tượng.

Ngài chân thành nhưng cũng thẳng thắn tố cáo những tham nhũng trong Giáo hội, không ngại nói tới những giáo sĩ sống bất xứng với sứ vụ của mình, và chạy theo những của cải trần gian. Ngài đã than phiền: “Tôi đau buồn khi chứng kiến một linh mục hay tu sĩ đi chiếc xe hơi đời mới… Nếu con yêu thích chiếc xe hơi đẹp đẽ thì hãy nghĩ đến tất cả những đứa trẻ đang chết đói”. Đôi khi ngài gay gắt: “Điều làm tất cả chúng ta ghê tởm là thấy giữa chúng ta có những linh mục không chân chính hay nữ tu không chân chính”.

Sống giản dị, thanh đạm mà vui, chứ không phải với khuôn mặt u buồn. Ngài cho thấy không có thánh thiện trong sự buồn thảm. Buồn là có điều gì đó không ổn rồi. Ở Assisi, ngài nói với các đan sĩ Clara rằng, đời sống chiêm niệm phải dẫn tới niềm vui, tới con người, tới nụ cười”.

Khi đến tham dự một nghi lễ long trọng, ngài cũng giống như các Giám mục khác, tự mang theo mũ và các vật dụng khác. Khi giảng, ngài không ngồi trên ngai Giáo hoàng, nhưng đứng nói giống như một cha xứ. Kiểu sống bình dân và giản dị của ngài đã làm đảo lộn cả truyền thống, loại bỏ tính cách phong kiến của giáo triều đã kết tụ bao nhiêu thế kỷ. Có lần ngài đã nói với Eugenio Scalfari, người sáng lập tờ La Repubblica rằng: “Các người đứng đầu trong Giáo hội nhiều khi cũng có tính tự yêu mình quá đáng, lại được triều thần tung hô và phỉnh nịnh, triều đình là bệnh phong của Giáo hoàng”.

* * * * * * * 

“Lâu lâu, người sống trong nhà tu cũng cần duyệt xét lại xem là mình đang hiến thân hay tiến thân. Nếu như tiến thân thì hoàn toàn sai mục đích và tôn chỉ của đời tu.“

Trong bất kỳ xã hội nào người ta vẫn mong, vẫn chờ những ánh sáng le lói của một cuộc đời từ bỏ giữa ngàn ngàn cuộc đời bon chen, giành giật. Quý lắm khi trong hội dòng, trong cộng đoàn tu trì có những con người hiến thân thật sự chứ không phải chỉ núp bóng trong nhà tu để mà tiến thân./. [1]

Aug. Trần Cao Khải

- - - - - - - - - -

[1] Bài “Hiến thân hay tiến thân”, nguồn: giaophanlangson.org ngày 1-10-2018

[2] Nguồn dongten.net ngày 16-4-2013

[3] LM Thái Nguyên, bài “Hình ảnh linh mục hôm nay theo nhãn quan của ĐTC Phan-xi-cô”

Đọc tiếp

Làm sao bạn biết là Thiên Chúa tốt lành?

Thì cứ xem là Thiên Chúa muốn gì nơi chúng ta và khi kêu cầu, Ngài ban cho chúng ta ân sủng để sống.

Một cách mà tôi biết Thiên Chúa tốt lành là Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa, đã cho phép tôi hầu hết những năm tuổi đôi mươi để nhìn thấy những sự việc rõ ràng về những điều mà tôi không muốn làm trong đời tôi.

Có hai minh họa: Tôi biết một người có thiện ý đã được bầu vào cơ quan lập pháp. Ông ta hỏi một thành viên kỳ cựu nhất trong đảng của mình xem ưu tiên hàng đầu của ông ấy là gì. Câu trả lời là “tái đắc cử” Làm thế nào để được tái đắc cử? thì hãy “trở nên nổi tiếng.” Mà làm sao để trở nên nổi tiếng? “Giao du yến tiệc cho nhiều vào và dùng tiền của người đóng thuế để mua biếu cho những nhân vật quan trọng cái gì họ thực sự muốn. Nói một cách khác là “Ăn cắp và lợi dụng người khác bằng cách mua chuộc họ.” Đó là một kinh nghiệm.

Minh họa kế tiếp: Với tư cách là một sinh viên, tôi làm việc qua bốn mùa hè cho một văn phòng. Mỗi buổi sáng các bà có chồng trong văn phòng tụ tập nhau gần tủ nước lạnh để kể tội những ông chồng, nào là tội nặng, tội nhẹ và những tội linh tinh mà các ông chồng đã phạm. Rồi các bà sẽ ấn định “hình phạt” để áp dụng sửa dạy cho những ông chồng theo công thức sau: Tội càng lớn, món quà đền tội càng đắt giá.” Nói một cách khác “Hôn nhân là một hệ thống trao đổi được tính toán cẩn thận, dựa trên mức ưu đãi và mức không khuyến khích”. Lại một bài học kinh nghiệm.

Cả hai minh họa trên phản ảnh một cách giao tiếp bình thường nhưng không phải là cách giao tiếp hoàn toàn mang tính nhân bản mà con người trao đổi với nhau. Nó làm hạ giảm con người thành những đơn vị giá trị vật chất hay lợi ích vật chất.

Một cách giao tiếp mang tính người hơn (ít nhất là thoạt nhìn) là thích người bạn thích, yêu người bạn yêu và ghét (hoặc ít ra là coi thường) những người khác. Nhưng đó không phải là cách giao tiếp hoàn hảo mang tính người với nhau. Trên thực tế, đó là cách giao tiếp của loài người bị sa ngã, có thể nói đó là cách sau khi con người rơi vào tình trạng không hoàn hảo và rối loạn chức năng do bởi tội lỗi.

Thiên Chúa của chúng ta ban cho chúng ta một cách giao tiếp mang tính thực sự người hơn, nghĩa là cách của con người hoàn hảo hơn vì đó là thánh. Chúng ta hãy cùng nhớ lại bài học mà Chúa Giê-su đã dạy qua Tin Mừng của Thánh Mát-thêu chương 5.

Anh em đã nghe Luật dạy rằng: “Hãy yêu đồng loại và hãy ghét kẻ thù.” Còn Thầy, Thầy bảo anh em, hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em. Như vậy, anh em mới được trở nên con cái của Cha anh em, Đấng ngự trên trời, vì Người cho mặt trời của Người mọc lên soi sáng kẻ xấu cũng như người tốt, và cho mưa xuống trên người công chính cũng như kẻ bất chính. Vì nếu anh em yêu thương kẻ yêu thương mình, thì anh em nào có công chi? Ngay cả những người thu thuế cũng chẳng làm như thế sao? Nếu anh em chỉ chào hỏi anh em mình thôi, thì anh em có làm gì lạ thường đâu? Ngay cả người ngoại cũng chẳng làm như thế sao?Vậy anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện.

Chúng ta có thể mong mỏi gì nữa nếu chúng ta yêu theo cách ấy? Nếu chúng ta có hiểu được thì chúng ta sẽ không mong đợi gì hơn nữa.

Yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ bách hại mình không phải là một chiến thuật, cũng chẳng phải là cách thế để tự nâng mình lên. Nhưng đó chính là một phương tiện để hiệp nhất với Thiên Chúa bằng cách bắt chước Đức Kitô của mình. Đó chính là con đường nhân bản đích thực bởi vì nó phản ánh hình ảnh đấng tạo hóa đã dựng nên chúng ta theo hình ảnh của Người. Nó là sự chuẩn bị cho hạnh phúc Nước Trời. Và Nước Trời sẽ chẳng hấp dẫn chúng ta một tí nào (và quả thật là chúng ta sẽ không đến được) nếu chúng ta không phấn đấu ngay bây giờ để yêu như Đức Kitô yêu.

Yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ bách hại mình không phải là một chiến thuật.

Thánh I-Nhã có thể giúp chúng ta việc này. Nguyên lý và Nền Tảng đầu tiên của ngài là: “Con người được dựng nên để ngợi khen, tôn kính và phụng sự Thiên Chúa, và nhờ đó cứu rỗi linh hồn mình.”

Vấn đề không phải là giàu có hay nghèo hèn, ốm đau hay khỏe mạnh, sống lâu hay chết yểu. Mọi thứ đều có thể, nhưng vấn đề là phải đạt cho được cùng đích của đời mình là dâng lời khen ngợi và tình yêu trọn vẹn lên Chúa theo gương Đức Kitô của mình.

Thánh I-Nhã cũng dạy chúng ta rằng dấu chỉ của sự trưởng thành tâm linh là khi chúng ta

…yêu không phải là những thụ tạo trên thế gian này, nhưng trong Thiên Chúa, Đấng làm nên mọi sự ấy.

Nói một cách khác, chúng ta phải phấn đấu để có thể chân thành mà nói với mỗi người và mọi người: “Bởi vì Chúa là Thiên Chúa, và bạn ở trong Thiên Chúa, tôi chọn để yêu và phục vụ bạn.” Không như một chiến thuật chính trị, cũng không nhằm mục đích trục lợi, nhưng vì tôi kiếm tìm sự hiệp nhất với Đức Kitô mà tôi yêu như Đức Kitô yêu – yêu một cách tự do, trọn vẹn, trung tín và sung mãn.

Thật là rất hữu ích nếu tôi tự nhắc bảo mình thường xuyên rằng: “Giả như Thiên Chúa có thể yêu một kẻ càn dở như tôi, một kẻ tự mãn, tự lừa dối, một kẻ đã không ngừng chống lại Thiên Chúa, thì chắc chắn tôi cũng có thể thương cảm với những người khác mà họ cũng được Thiên Chúa yêu nhiều như vậy.”

Dĩ nhiên, sống với một tiêu chuẩn cao, trọn vẹn đầy đủ tính nhân loại như thế thì quả là thánh thực sự, vượt qua giới hạn của con người sa ngã. Điều đó có nghĩa rằng đây là lúc để đến với phép hòa giải, tham dự thánh lễ, nguyện ngắm kinh mân côi và hãy ra đi làm việc.

Giuse Thẩm Nguyễn

(vietcatholic 22.06.2019/ aleteia.org)

Đọc tiếp