CHÚA NHẬT V PHỤC SINH - C

Bài Tin Mừng hôm nay là lời cáo biệt Đức Giêsu nói cho các môn đệ thân yêu trước khi Người ra đi chịu chết, đồng thời cũng là những lời trăn trối thâm tình nhất. Chính trong bối cảnh cụ thể và lịch sử đó mà ‘điều răn mới’ trở thành đặc biệt quan trọng và sâu sắc.

Không hiểu sao: mãi cho tới bây giờ, tôi vẫn chưa hết dị ứng với chữ ‘giới răn’ (commandments). Một từ vựng khác là ‘thập điều’ (Decalogue) xem ra nhẹ nhàng hơn nếu xét theo nguyên ngữ. Đối với người công giáo, cũng không biết từ bao giờ, từ ngữ ‘giới răn’ đã trở thành phổ biến và quen tai. “Điều răn’ có nghĩa là: một qui đinh, một điều buộc phải làm hay cấm không được làm, phát xuất từ một thẩm quyền tối thượng. Đã là điều răn, thì mọi người ai đều ‘phải’ tuân giữ. Người Việt Nam quen với khái niệm: ‘lời răn bảo’ (nên, hãy), với nội dung nhẹ nhàng và khích lệ hơn. Tôi thiết nghĩ là con người đương đại (đặc biệt giới trẻ hôm nay) cũng chuộng nhẹ nhàng khuyên nhủ hơn là răn đe. Hơn nữa, trong các ‘điều răn’ thì, luật buộc phải yêu thương lại có vẻ bất hợp lý hơn hết! Tình yêu không thể bó buộc! vì nó dựa trên tự do và nhận thức; không một ai, kể cả Thiên Chúa, có thể bắt buộc người khác phải yêu mình. Là chúa tể, Ngài chỉ có quyền bắt mọi tạo vật phải thờ lạy, phải kính sợ mình mà thôi! Thế thì ta phải hiểu câu nói của Đức Giêsu thế nào đây: “Thầy ban cho anh em một điều răn mới là anh em hãy yêu thương nhau”.

Trước hết hãy nhớ rằng: các thính giả của Đức Giêsu trong cái giờ phút biệt ly đó là các môn đệ; mà các ông đều là những người Do Thái gốc (xem Ga 1:47). Các Pha-ri-sêu vẫn thường nói tới ‘điều răn’ (xem Mt 22:34-40), vậy thì việc Đức Giêsu đề cập tới một ‘điều răn mới’ là hoàn toàn hữu hiệu để lôi cuốn đám thính giả Do Thái lắng nghe Người. Chắc hẳn các môn đệ đã khá quen thuộc với các đoạn chương 20, câu 2-17 trong sách Xuất Hành, hoặc chương 5 câu 6-21 sách Đệ Nhị Luật. Các đoạn văn này đều đặt ‘10 giới răn ’ dựa trên thẩm quyền tối thượng của Đức Chúa Gia-vê, Đấng đã giải thoát dân khỏi ách nô lệ bên Ai-Cập và dẫn đưa họ vào đất hứa. Mười điều răn hay thập giới có thể được coi như các điều khoản của giao ước dân Do Thái ký kết với Gia-vê, Đấng giải phóng họ. Tự nó, thập giới là những qui luật rất nhân bản và hợp lý, kể cả ba khoản đầu trực tiếp liên quan tới Đức Chúa, tuy nhiên ta không thể khảng định thập giới đích thực là luật yêu thương! Đúng hơn, đó là luật công bằng, luật sòng phẳng, luật ràng buộc do cam kết của một khế ước giữa hai bên ký kết với nhau. Ngay cả ‘yêu tha nhân như yêu chính mình’ cũng chỉ xuất phát từ đòi hỏi công bằng của Cựu ước: “Tất cả Luật Mô-sê và các sách ngôn sứ đều tùy thuộc vào hai điều răn ấy”(Mt 22:40); chính Đức Giêsu đã khảng định như vậy.

Trong bối cảnh đó thì “anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” mới là ‘điều răn’ hoàn toàn mới mẻ, vì nó vượt xa những đòi hỏi công bằng sòng phẳng của một giao kèo xã hội. Nền tảng và nguyên lý của ‘hãy yêu thương này’ chính là con người Đức Giêsu Ki-tô, Đấng đã hiến mình chịu chết trên thập giá… để thực hiện cuộc giải phóng và lập một vương quốc thứ tha. Đó chính là ‘điều răn’ căn bản của giao ước mới, nói theo lối diễn tả của của người Do Thái. Nó phát xuất từ sự khám phá ra, hay nhận thức được: sự trung thành tuyệt đối của một Thiên Chúa cứu độ, nhân ái và giầu lòng xót thương, để rồi tự đáy lòng mỗi người nẩy sinh và phát triển một tình yêu đáp trả quảng đại. Chính vì điều này mà, và trong tâm tình sâu đậm nhất của cuộc tiễn biệt, Đức Giêsu mới chính thức công bố ‘điều răn’ này! Sắp tới đây, các môn đệ sẽ tận mắt chứng kiến tình yêu này bắt đầu trở thành hiện thực: các ông sẽ được chứng kiến một Thiên Chúa yêu đến cùng, yêu tới độ “sai Con của Người đến làm của lễ đền tội cho chúng ta” trên Thập Giá (1 Ga 4:10).

Nếu thế thì đây không còn phải là một ‘điều răn’ chính hiệu nữa, có nghĩa là không phải là một điều gì áp đặt từ bên ngoài. Tình yêu mời gọi tình yêu! Những ai đã chứng kiến tình yêu Thập Giá, đã cảm nghiệm thấy “tình yêu đó là như thế này…” (1 Ga 4:8-11) thì việc ‘buộc’ hay ‘phải’ yêu thương anh em mình chỉ còn là một cách nói. Thực ra chẳng có buộc gì cả: nếu anh biết Thiên Chúa trong Đức Giêsu Ki-tô hiến mình trên thập giá cho anh và biết cách thâm sâu, thì việc yêu người anh em lỗi phạm sẽ là một đòi hỏi nội tại, một công việc của cõi lòng. Ngược lại, nếu anh thấy mình chưa thể yêu thương người anh em, thì đơn giản là vì anh chưa thật sự thấu hiểu Thập Giá, nơi Thiên Chúa đã yêu và hiến mình cho anh bất chấp con người anh đầy tội lỗi. Gioan đã muốn diễn tả như thế trong các chương 4 và 5 của lá thư thứ nhất: hoặc biết về tình yêu xót thương của Thiên Chúa hoặc không thể yêu tha nhân: vì nếu thấu hiểu được lòng Chúa nhân ái xót thương, thì chúng ta ‘phải’, như một định luật hoàn toàn lô-gích hay đúng hơn một chuyển động tất nhiên của cõi lòng, yêu mọi người anh em của mình thôi, cho dầu họ có bất toàn tới mấy. Yêu thương tha thứ cho kẻ thù nghịch sẽ mãi mãi là điều không thể, là một nghịch lý của niềm tin, bao lâu Thập Giá chưa được chúng ta giương cao trong đời sống.

Do đó, nếu tôi chưa thấy mình có thể yêu mến hoặc tha thức cho cận nhân, thì tôi biết đâu là nguyên nhân rồi đó!

Lạy Chúa từ nhân, nếu con chưa thể yêu các anh em con, thì đơn giản là vì con chưa hiểu thấu và cảm nghiệm được: ‘Chúa yêu thương và hiến mình vì con’ tới mức độ nào. Xin cho con biết chiêm ngắm Thập Giá, nhất là khi cử hành Thánh Lễ, để con ngày càng vào sâu hơn trong tình yêu xót thương của Chúa. Chỉ qua cách đó, phải, qua cách duy nhất đó, con mới có thể trở nên một Linh Mục đích thực, biết yêu mến và tự hiến cho đoàn chiên và các anh em con ‘như Chúa đã yêu thương’. Xin hãy giúp con đạt được điều này trong công tác mục vụ hàng ngày của con. Amen.

Lm. Gioan Nguyễn Văn Ty

Đọc tiếp

ĐỨC MA-RI-A VÀ MẦU NHIỆM LỜI CHÚA

Tâm hồn trong sáng, khiêm nhu của Đức Ma-ri-a, khi đối diện với Lời Thiên Chúa cũng có lúc phải “đấu tranh tư tưởng” để có thể đồng cảm và chấp nhận Lời. Như sau này, chính Bà đã cưu mang Lời trong lòng và sẵn sàng thực hiện tất cả những đòi hỏi của ơn gọi làm Mẹ Chúa Cứu Thế.

Ki-tô giáo thừa hưởng kho tàng mạc khải của Thánh Kinh và đã khám phá ra trong đó Lời Thiên Chúa nói với con người.

Mạc khải là việc Thiên Chúa vén tỏ tấm màn bí ẩn của Đấng-Tự-Hữu cho con người để nhờ lòng tin và sự đáp ứng ơn gọi, họ được thông hiệp vào sự sống thần linh.

Thiên Chúa là Đấng Thần Linh “ẩn khuất”, nhưng Người cũng là một Thiên Chúa biết nói (un Dieu qui parle). Người biết trao ban, biết ngỏ lời trong cuộc đối thoại. Thiên Chúa đã có sáng kiến “giao lưu” với con người trước qua hình thức giao ước. Người muốn tha thứ, kết ước với con người, đồng thời chia sẻ sự sống, tình yêu cho họ, vì “Người là Tình Yêu” (1Ga 4, 8).

Trong lịch sử cứu rỗi, Thiên Chúa không ngừng “nói” với con người.

* Thiên Chúa đã ngỏ lời.

Trong lịch sử cứu độ, Thiên Chúa đã nói và đã hành động để thực hiện kế hoạch cứu sống nhân loại. Lịch sử Dân Thiên Chúa cũng chứng minh là con người đã đáp lại lời đề nghị yêu thương của Thiên Chúa như thế nào.

Trong Cựu Ước, Thiên Chúa nói qua các biến cố, các nhân vật, các ngôn sứ, các lễ nghi tôn giáo, các lề luật, các kinh nguyện…Tất cả qui hướng về một chóp đỉnh (cánh chung), đó là biến cố Lời thành xác phàm (Ga 1, 14). Biến cố Giê-su Na-za-rét. 

“Đã lắm phen cùng nhiều kiểu xưa kia Thiên Chúa đã nói với cha ông nơi các tiên tri; Vào thời sau hết, tức là những ngày này, Người đã nói với ta nơi một Người Con, mà Người đã đặt làm Đấng thừa tự tất cả mọi sự, và cũng nhờ Ngài mà Người đã làm ra các thế giới…” (x. Dt 1,1 tt). [1]

Vào thời Tân Ước, khi Đức Giê-su Na-za-rét xuất hiện trong lịch sử, thì Thiên Chúa đã đích thân mạc khải mầu nhiệm và ý định của Người qua thân thế và sự nghiệp của Con-Thiên-Chúa-làm-người. Đức Giê-su là Lời của Thiên Chúa nên lời Ngài cũng là Lời của Cha Ngài. Chính bản thân và sự nghiệp của Ngài cũng là mạc khải và kiện toàn tất cả lời hứa của Thiên Chúa. Hơn hẳn bất cứ một tiên tri nào trong Cựu Ước, Đức Giê-su, Con Một đến từ cung lòng Cha đã là chính điều mà Thiên Chúa muốn nói và hành động.

Thực vậy, qua Đức Giê-su, chúng ta nghe, thấy và hiểu được Lời Thiên Chúa một cách cụ thể, chính xác và sâu xa nhất. Vì “Ngôi Lời đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta…” (x. Ga 1, 14-18). Sau khi về trời, Chúa vẫn còn tiếp tục nói với chúng ta qua Hội thánh của Ngài. Ki-tô giáo được Chúa Ki-tô khai sinh, cũng vẫn tiếp tục loan báo và làm chứng về Lời Thiên Chúa, với tư cách một chứng nhân và một dấu chỉ của sự hiện diện của mạc khải. Đức Giê-su Ki-tô đã ủy quyền cho Hội thánh nhiệm vụ rao giảng Lời cho đến ngày Chúa lại đến (x.Mt 28, 19-20).

* Đức MA-RI-A và mầu nhiệm Lời Chúa

Đức Ma-ri-a là tấm gương điển hình về việc đón nhận và sống Lời Thiên Chúa.

Thuộc dòng dõi của A-bra-ham, cha của kẻ tin, Đức Ma-ri-a được giáo dục trong bầu khí tôn giáo của Lời Chúa. Bà sống đạo với tâm trạng hi vọng, chờ đợi và tin tưởng. Lòng tin và sự khiêm tốn vâng phục của Mẹ cũng có thể so sánh với tâm tình và thái độ của Tổ phụ A-bra-ham khi xưa.

Tâm hồn trong sáng, khiêm nhu của Đức Ma-ri-a, khi đối diện với Lời Thiên Chúa cũng có lúc phải “đấu tranh tư tưởng” để có thể đồng cảm và chấp nhận Lời. Như sau này, chính Bà đã cưu mang Lời trong lòng và sẵn sàng thực hiện tất cả những đòi hỏi của ơn gọi làm Mẹ Chúa Cứu Thế.

Để hưởng lời chúc phúc “Phúc cho Người, là kẻ đã tin rằng viên thành sẽ đến cho mọi điều Chúa truyền phán dạy cho Người…” (Lc 1, 45), Đức Ma-ri-a đã phải sống cái kinh nghiệm của A-bra-ham. Tin tưởng vào Lời Thiên Chúa, mặc dù phải đánh mất tất cả: dự phóng riêng tư, ước vọng cá nhân, định kiến xã hội, tôn giáo vv. Tường thuật của Lc 1, 26-38 về biến cố Truyền tin đã cho thấy Mẹ bị giằng co, dằn vặt và phản ứng thế nào trước sự chiếu cố của Lời Thiên Chúa. Và cuối cùng, Bà đã cúi đầu vâng phục: “Này tôi là tôi tá Chúa, xin hãy thành sự cho tôi theo lời Ngài”.

Đức Ma-ri-a đã đón nhận Lời Thiên Chúa qua sứ điệp của sứ thần với một tâm trạng phức tạp: lo âu, nghi ngại, vui mừng, kinh ngạc…, vì trong đời sống tôn giáo thầm lặng của mình, Bà chưa bao giờ phải đối diện với Lời Chúa một cách kỳ lạ như thế.

Đối diện với Lời Chúa, trước hết, chúng ta phải “chết đi cho chính mình”. Chết cho trí khôn ngoan và sự hiểu biết nhân loại, chết cho những ước vọng cá nhân, cho những dự phóng tươi đẹp, kể cả cho những định kiến, tâm thức tôn giáo “hẹp hòi” nữa.

Để Lời Chúa có thể thấm nhập vào, chúng ta phải vượt qua chính mình, như Đức Ki-tô, chấp nhận hủy mình ra không trong mầu nhiệm Vượt qua của Ngài. Chúng ta phải trở nên trống rỗng, nghèo nàn và khiêm tốn sâu thẳm. Chính với con người thuần khiết trong sáng mà chúng ta tự do bước vào mầu nhiệm của Lời Chúa.

“Ôi! Thẳm sâu thay sự giàu có, khôn ngoan, thượng trí của Thiên Chúa! Những phán quyết của Người vô phương dò thấu, đường lối của Người không kế dõi theo! Vì nào ai biết được tâm tư của Chúa, hay có ai đã làm cố vấn cho Người trước, để hòng được Người tạ lại?…” (x. Rm 11, 33-35).

Đức Ma-ri-a, trước khi được ban Lời-bằng-xương-bằng-thịt đã phải cưu mang Lời của mạc khải và mầu nhiệm. “Và nơi lòng dạ, người sẽ thụ thai, và sinh con…”. Đó là một điều khó chấp nhận, khó hiểu, nghịch lý nhất. Lời Chúa đã khiến Bà bối rối và e ngại…

Tín hữu cũng sẽ có tâm trạng như Đức Ma-ri-a khi phải cưu mang Lời Chúa. Sẽ là đau đớn và thử thách. Sẽ là kinh ngạc và bối rối. Như khi Đức Ma-ri-a đã nghe : “Này! Ngài có mệnh làm cớ cho nhiều người bổ nhào và chỗi dậy trong Israen, và làm dấu gợi lên chống đối, và hồn bà, mũi gươm sẽ đâm thâu, ngõ hầu ý nghĩa của nhiều tâm hồn phải bầy ra” (Lc 2, 34-35).

Đức Ma-ri-a, khi bước vào lộ trình của mầu nhiệm Lời Chúa, đã đi trước con đường tử nạn của Giê-su con mình. Từ biến cố truyền tin ở Na-za-rét đến Bê-lem, đến sân đền thờ với ông già Si-mê-on, việc lạc mất con trẻ ba ngày ở Giê-ru-sa-lem, đến hành trình lang thang khắp xứ sở Ga-li-lê-a…đến những vụ việc chống đối, bắt bớ, nghi kỵ của giới lãnh đạo tôn giáo đối với Giê-su…cuối cùng đến đồi trọc Gol-go-tha và dưới chân thập giá, Ma-ri-a im lặng trong sự chết lặng im của Giê-su và của chính bản thân mình. Ma-ri-a đã cùng chết với Đức Giê-su để Lời Chúa được thực hiện.

* Ki-tô hữu và mầu nhiệm Lời Chúa

Trước hết, mầu nhiệm Ki-tô giáo làm cho chúng ta khó hiểu: một cộng đoàn, các bí tích, những giáo huấn, những con người yếu đuối, những vấp ngã, những chia rẽ, kể cả những dáng vẻ bình thường và tầm thường! Thật khó mà tin vào mầu nhiệm ấy…

Nhưng tín hữu được mời gọi đi vào con đường của Đức Ma-ri-a. Con đường của đức tin và lòng khiêm tốn.

Các tông đồ của Chúa, những tín hữu Ki-tô giáo tiên khởi, đã chấp nhận bước vào “vùng tăm tối” của đức tin để tin nhận mầu nhiệm thương khó, tử nạn, sống lại và sự nghiệp thiên sai của Đức Ki-tô. Ngài trở nên trung tâm của việc rao giảng Tin Mừng của các tông đồ và cộng đoàn tiên khởi. Mầu nhiệm Ki-tô giáo trở thành Lời Chúa cho thế giới.

Phao-lô hăng say rao giảng Tin Mừng Nước Thiên Chúa với tư cách một thừa tác viên quản lý các mầu nhiệm của Thiên Chúa. Phao-lô trước đó đã có cái kinh nghiệm “nhớ đời” trong biến cố Đa-mát. Biến cố ấy đã làm ông chết đi con người cũ và tái sinh trong con người hoàn toàn mới. Con người của đức tin và mầu nhiệm Ki-tô giáo. “Chúng tôi không hổ thẹn rao giảng thập giá Đức Kitô…rao giảng Giêsu Nazarét bị đóng đinh…rao giảng Tin Mừng được cứu sống nhờ bởi cái chết của một Người…”

Phao-lô đã nhận lãnh từ Đức Ki-tô phục sinh sứ mạng truyền giảng Lời Chúa với tư cách là một kẻ đã tin và một chứng nhân. Lời Chúa luôn sáng tạo nơi chúng ta một con người của đức tin. Và kẻ tin thì luôn mang niềm vui và hi vọng “Người công chính bởi tin sẽ sống”.

Ki-tô giáo cũng được gọi là cộng đoàn đức tin vì Lời Chúa đã phát sinh và qui tụ những kẻ tin vào Đức Ki-tô. Sống với Đức Giê-su, các môn đồ đã được thanh luyện từ từ để có được một nhãn quan mới, một trí năng mới, một tấm lòng mới, một con người mới.”Các người đã được sạch bởi lời Ta đã nói với các ngươi” (Ga 15, 3). Các ông phải loại trừ những gì là cũ, để sẵn lòng tiếp nhận cái mới bởi vì “Đã ban cho các ngưoi mầu nhiệm Nước Thiên Chúa…” (Mc 4, 11).

Để đón nhận mầu nhiệm Nước Thiên Chúa, chúng ta khởi hành từ đức tin, rồi hoán cải và được tái sinh. “Ai không sinh lại bởi Nước và Thần Khí, thì không thể vào được Nước Thiên Chúa” (Ga 3,5).

Cuộc tái sinh của tín hữu sẽ khởi đầu từ việc đón nhận đức tin. Như Đức Ma-ri-a đã cúi đầu trước lệnh truyền của Thiên Chúa, “Xin vâng!”. Sau lời tuyên xưng khiêm tốn ấy, Mẹ bước vào thế giới của lòng tin, của mầu nhiệm và đời sống Mẹ trở nên một lời “Xin vâng” trọn vẹn vì đã tín thác hoàn toàn cho ý định của Thiên Chúa. Đó là một cuộc hoán cải của đức tin.

Khi bước vào cuộc hoán cải của đức tin, Đức Ma-ri-a đã chết đi từng ngày để Lời Chúa lớn lên trong Bà. Đức Maria đã theo Chúa Giê-su con mình trên con đường đau khổ, cho đến giây phút cuối cùng : “Đứng bên khổ giá Đức Giêsu, có Mẹ Ngài…” (Ga 19,25).

Đức Giê-su, Lời của Thiên Chúa, đã kêu gọi chúng ta chia sẻ mầu nhiệm vượt qua của Ngài. Lời của Chúa không ru ngủ chúng ta, trái lại đã thức tỉnh chúng ta qua việc đề nghị chúng ta “Vác thập giá theo chân Ngài”. 

Chính tính cách quyết liệt và dứt khoát của Lời Chúa đã khiến nhiều người bỏ Ngài.

Nhưng với những ai trung tín và vâng phục, thì tin và theo Đức Giê-su có nghĩa là đồng hành với Ngài trong cuộc hành trình vượt qua.

“Mọi thời và khắp nơi, chúng tôi mang trong thân mình chúng tôi cuộc tử nạn của Đức Giêsu, ngõ hầu sự sống của Ngài cũng được tỏ hiện nơi mình chúng tôi” (2Cor 4, 10).

Kinh nghiệm của chúng ta là, khi nghe, tin và thực hành Lời Chúa là bắt đầu cuộc vượt qua cùng với Chúa Ki-tô. Bởi vì, thực hành theo Lời là vác thập giá, hoán cải theo Lời là khổ hình đau thương, tái sinh bằng Lời là tử nạn liên lỉ…

Tuy nhiên, với những kẻ tin, đằng sau và bên kia cuộc vượt qua trong Chúa Ki-tô, luôn luôn là ánh sáng bình minh của sự sống, bình an và hoan lạc. “Phúc cho ai nghe và giữ Lời Thiên Chúa...”(x. Lc 11, 27; Ga 5, 24.6,40.8,51).

Mầu nhiệm của Lời Chúa sẽ ban cho chúng ta sức mạnh của Thánh Thần để hưởng ơn huệ dịu ngọt và sự bình an thiêng liêng. “Hỡi anh em, những kẻ được Thiên Chúa yêu mến, chúng tôi nhận biết anh em là những kẻ được chọn, bởi vì Tin Mừng chúng tôi loan báo không chỉ đến với anh em bằng lời nói mà thôi, nhưng một cách quyền năng bằng Thánh Thần, và sự dồi dào mọi thứ…” (1Tx 4-5).

Vì được Thiên Chúa yêu thương và tuyển chọn, chúng ta mới có cơ hội nhận lãnh Lời. Đây là ơn huệ nhưng không. Một hạnh phúc tuyệt vời. Chính Lời Hằng Sống sẽ đưa chúng ta vào mầu nhiệm của Thiên Chúa và nhờ đó chúng ta có cơ may đến được vùng trời mới đất mới.

Đức Ma-ri-a được ơn hồn xác lên trời đã chỉ cho ta về một viễn ảnh tươi sáng. Mẹ đã cưu mang Lời, đã chia sẻ cuộc vượt qua của Đức Giê-su bằng việc vâng phục thánh ý Chúa, đã tin vào Lời Thiên Chúa và thi hành những gì Người phán dậy. Mẹ vinh hiển đang hạnh phúc và đang chờ đợi chúng ta…

Ki-tô hữu là người, nhờ đức tin chân thành, nhờ sự hoán cải sâu xa, nhờ ánh sáng soi dẫn của Lời Chúa, đã thấy được ý nghĩa đích thực của mầu nhiệm các biến cố trong cuộc đời mình, và nhất là nhờ sự thông hiệp mật thiết với Đức Ki-tô phục sinh, Lời Chúa đã trở nên chính máu thịt của họ (x. Gl 2,20)./.

Aug. Trần Cao Khải

 

- - - - - - - - - - -

CHÚ THÍCH:

[1] Những trích dẫn Kinh Thánh trong bài này dựa theo quyển Kinh Thánh bản dịch của LM Nguyễn Thế Thuấn, DCCT, XB năm 1976

Đọc tiếp

ĐỜI SỐNG ĐỘC THÂN MANG LẠI NHIỀU CƠ HỘI

Từ chối phụ nữ là một thiếu sót trong đời sống khiết tịnh của tôi… và tất cả mọi bù đắp của tôi chỉ là một cách xoay xở tuyệt vọng và tầm phào để bao phủ cái mất mát không thể bù đắp này mà tôi đã chưa hoàn toàn chấp nhận. 

Tôi có thể học để chấp nhận nó trong tình thương và trong tinh thần và nó sẽ không còn là chuyện “không thể bù đắp” nữa. Thập giá sẽ chữa lành và chuyển hóa nó. Đức khiết tịnh bi kịch, không còn bất chợt thấy như một thiếu thốn, và nỗi sợ cái chết sẽ mang nó đi – một đức khiết tịnh khô cằn, vô ích, đáng ghét. Tôi không nói đây là số phận của tôi, nhưng tôi biết, trong lời khấn của tôi lúc nào cũng có một cơ hội có thể. (Trích trong J.H. Griffin, Follow the Ecstasy)

Đó là lời của Thomas Merton khi ông suy tư về các nguy cơ của đời sống độc thân.

Khi dục tính không có chăn gối, dù tự nguyện hay bị buộc vì hoàn cảnh, thì luôn luôn người ta có cảm nhận, thường thường là rất sợ phải kéo lê trong cuộc sống một cái gì đó cằn cỗi vô sinh.

Và Merton gọi đó là “thiếu sót trong đời sống khiết tịnh”, một thiếu sót có thể trở thành bi kịch hoặc được thập giá chuyển hóa.

Tôi cũng suy nghĩ nhiều về vấn đề này, không phải vì tôi cũng độc thân nhưng tôi còn nghĩ đến các giáo dân cũng sống độc thân trên thế giới.

Đối với nhiều người trong số họ, cuộc sống đúng là bất công. Suy nghĩ của xã hội là suy nghĩ dành cho những người có gia đình. Còn họ thì đơn độc. Xã hội chấp nhận đời sống tu sĩ và dành cho tu sĩ một địa vị. Còn những người độc thân trên thế giới, cũng sống độc thân như người đi tu, nhưng trên thực tế họ không có được một an sinh hay ưu tiên nào.

Thêm nữa, không như người lập gia đình và đi tu, họ hiếm khi có được một biểu tượng tạo cho họ một hình ảnh để người khác có thể hiểu là họ sống không chăn gối. Thường thường, họ có cảm tưởng như họ là người đứng bên ngoài cuộc sống, bất bình thường, họ để qua một bên cái gì đó rất căn bản cho cuộc sống.

Vì thế, ngược với những người lập gia đình và đi tu, ít người độc thân cảm thấy họ đã chọn lựa một cách tích cực bậc sống của họ. Họ thấy mình là nạn nhân. Ít người thanh thản và bằng lòng số phận mình.

Thay vào đó họ luôn luôn có cảm tưởng tình trạng này chỉ tạm thời. Ít cô cậu độc thân trẻ nào nghĩ mình sẽ sống và chết trong cảnh độc thân và hạnh phúc. Lúc nào họ cũng tự nhủ: sẽ có một cái gì xảy ra và sẽ thay đổi! Tôi không chọn sống như vậy! Tôi không nghĩ tôi sẽ sống như vậy suốt đời!

Những cảm nhận như vậy rất nguy hiểm. Trước hết, đương sự sẽ không bao giờ vui vẻ chấp nhận trọn vẹn cuộc sống của mình, không nghĩ cuộc sống này đáng sống, không chọn cuộc sống này, trong đầu không bao giờ chấp nhận cuộc sống mình đang sống.

Cũng có thể có nguy cơ đâm hoảng và lập gia đình chỉ vì xem hôn nhân như thuốc tiên, không có nó thì không hạnh phúc.

Một vài cảm nhận này hữu ích. Sự thật sẽ giải thoát chúng ta, chẳng ích gì để giả bộ.  Những lời nói dối đạo đức giả, chối bỏ hay loại thiêng liêng dầu cù là chẳng xoa dịu được cảm xúc, cũng không thay đổi sự kiện: “Con người sống một mình thì không tốt”, vũ trụ vẫn được điều hành bằng đôi cặp, thiếu sót chăn gối vì khiết tịnh là một thiếu sót mà chính Đấng Tạo Dựng cũng lên án.

Sống độc thân là sống khác, thường thường là khác hơn cả những gì chúng ta dám thừa nhận.

Nhưng chính khi chấp nhận sự thật thì nó mới giải phóng chúng ta. Tuy nhiên, để điều đó diễn ra thì có những điều phải được hiểu và được chấp nhận.

Tính dục là một chiều kích của nhận thức về mình. Chúng ta tỉnh ngộ với nhận thức và chúng ta cảm nhận ở tất cả mức độ, chúng ta bị cắt xén, thèm khát tình dục, đơn độc bị tách hay khát khao được là một.

Sống độc thân là một thiếu sót trong đức khiết tịnh của chúng ta.

Tuy nhiên, sống độc thân không nhất thiết là vô tính hay cằn cỗi. Ngày nay đôi khi người ta còn có cảm tưởng chỉ có kết hợp về tình dục mới mang lại hạnh phúc, không tình dục không hạnh phúc. Đó là một phương trình hời hợt và nguy hiểm.

Tính dục có trong người chúng ta là xung năng hướng về quan hệ, cộng đồng, gia đình, tình bạn, sáng tạo và huyết thống. Chúng ta hạnh phúc, trọn vẹn khi các thực tế này làm thành một phần đời sống chúng ta, chứ không phải với điều kiện là không ngủ một mình.

Đời sống độc thân có những con đường riêng để thực hiện các thực tế này. Chúa không bao giờ khép cửa này mà không mở vài cánh cửa khác.

Nếu nhận biết rằng tìm người tình thì dễ hơn là tìm người bạn thì chúng ta cũng nhận biết rằng tính dục và sinh sản của con người không phải chỉ có tính sinh vật học.

Sinh vật học là một chuyện, nhưng có nhiều cách khác để có một tình dục đậm sâu, có những cách khác nhau để thai nghén và thụ tinh, có những hình thức thân mật tình dục khác và có những cách làm cha làm mẹ khác.

Có một năng động thần bí chia tách và kết hợp chúng ta. Tính dục và cộng đoàn vận hành ở những mức độ khác nhau.

Tôi còn nhớ một thanh niên làm việc với tôi nhiều năm trước. Anh nhận định rõ đời sống tu hành và hôn nhân. Một hôm, anh thố lộ:

“Con lúc nào cũng sợ mình làm linh mục, vì như thế là sẽ chết một mình. Cha con chết khi con mười lăm tuổi và ông chết trong vòng tay của mẹ con. Con không thích sống độc thân vì con muốn chết như cha con – trong vòng tay của một người đàn bà.

“Nhưng một hôm, khi suy gẫm về cuộc đời Chúa Ki-tô, con xúc động nhận ra Người đã chết một mình, trong yêu thương, nhưng không có ai ôm Người trong tay. Người đúng là cô độc, dù ở một mức độ khác, Người kết nối với mỗi người trong chúng ta thật mãnh liệt. Suy nghĩ này đã đánh động con, con nghĩ đây cũng là một cách để chết rất đẹp!” 

Ronald Rolheiser 

Nguyễn Kim An dịch

Đọc tiếp

5 điểm quan trọng để sùng kính và yêu mến Đức Mẹ đúng nghĩa hơn

Kể từ khi Thánh Gioan Tông Đồ rước Mẹ Maria về nhà mình sau khi Chúa Giêsu chịu tử nạn, vô số người Kitô hữu cũng đã noi theo để rước Mẹ về nhà mình. Tuy vậy, lòng sùng kính chân thật với Đức Mẹ Maria không dễ và nhiều khi người ta đã chỉ dừng lại ở sùng kính bề ngoài. Quả thật, nhiều người hăm hở dựng tượng Đức Mẹ, gắn đèn cắm hoa phủ đầy bàn thờ, hay lần chuỗi Mân Côi thỉnh thoảng, nhưng không thật sự đến gần Mẹ để được Mẹ dẫn đến gần Chúa.

Sau đây là một số điểm quan trọng để có một niềm sùng kính đúng đắn hơn với Đức Trinh Nữ Maria vinh hiển. Những điều này do Thánh Louis de Montfort đề ra; ngài là một linh mục sống hồi thế kỷ XVIII có đầy lòng sùng kính Đức Mẹ, đã dành cả đời để dẫn đưa các linh hồn nhờ Mẹ đến với Chúa.

1. Nội tâm

Lòng sùng kính thật cần xuất phát từ tinh thần và trái tim, từ sự tôn trọng sâu xa ta dành cho Đức Mẹ Maria, từ hiểu biết của bản thân về sự vĩ đại của Mẹ, và từ cảm xúc ta có với Mẹ.

2. Trông cậy

Nghĩa là ta thật sự tin tưởng vào Mẹ, thật sự hy vọng ơn phù trợ của Mẹ. Như một người con thơ, ta kêu xin Mẹ giúp đỡ trong mọi hoàn cảnh, mọi nơi, mọi sự.

Khi nghi nan, khi lạc lõng, khi bị cám dỗ, khi mệt mỏi buồn chán, khi sa cơ thất thế, khi vô vọng bế tắc, khi đắn đo lo lắng, khi khổ cực vất vả công việc, khi bất mãn cuộc đời, trong mọi nỗi gian nan khốn khó về phần xác cũng như phần hồn, ta đều hãy kêu đến bàn tay Đức Mẹ Maria, đừng sợ Mẹ chán vì phải nghe ta mãi, hay sợ làm phiền lòng Chúa.

3. Đạo đức

Sùng kính thật là sống đạo đức, nghĩa là biết tránh xa tội lỗi, noi gương Đức Trinh Nữ thánh thiện vô song về đức khiêm nhường, đức tin, cầu nguyện liên lỉ, đức hy sinh hãm mình chịu khổ hồn xác, đức trong sạch, đức kiên nhẫn, sự dịu dàng như thiên thần, và đức khôn ngoan. Đó là 10 nhân đức hàng đầu của Đức Nữ Rất Thánh Đồng Trinh.

4. Bền đỗ

Sùng kính thật là phải lâu dài. Bền đỗ bảo đảm con người duy trì những việc lành, không dễ bỏ qua các thói quen đạo đức. Một người sốt sắng với Đức Mẹ phải là người không dễ thay đổi, cảm xúc không nhất thời, không hay ngại ngùng, cũng không nhút nhát. Tình yêu mến với Đức Mẹ dựa trên đức tin, không phải trên cảm giác hay cảm xúc vài ba bữa.

5. Vô vị lợi

Cuối cùng, lòng sùng kính thật với Đức Mẹ là lòng sùng kính vô vị lợi, không vì để thoả mãn một điều cầu xin cụ thể nào đó rồi thôi, nhưng là một sự đơn thuần tìm kiếm Thiên Chúa qua Đức Mẹ rất thánh. Một tôi tớ đúng nghĩa của Đức Maria không phục vụ Mẹ chỉ để mong được một ơn ban tạm thời hay dài hạn về thân xác hay cả tâm linh (như mong được mạnh khoẻ hay ước có ngày được thị kiến thấy Mẹ). Ta không nên yêu mến Mẹ vì Mẹ ban điều này điều kia cho ta, hay vì ta trông mong Mẹ được nhiều, mà duy nhất là vì Mẹ đáng mến vô cùng. Tình mến ấy phải không khác biệt với một Đức Mẹ rộng rãi và đáng yêu ở tiệc cưới Cana lẫn với một Đức Mẹ buồn bã và sầu khổ ở đồi Canvê.

Gioakim Nguyễn lược dịch

Đọc tiếp

CHÚA NHẬT IV PHỤC SINH - C

“Chiên tôi thì nghe tiếng tôi”. Bài Tin Mừng mở đầu bằng câu nói có vẻ tầm thường, nhưng thật quan trọng. Để biết quan trọng như thế nào chúng ta thử nghe một câu truyện lịch sử thế giới sau đây:

Đại Văn Hào Lêon Tolstoi nổi tiếng nhất nước Nga đã viết một tác phẩm tựa đề: Chiến Tranh và Hòa Bình, ông mô tả lại những chiến công hiển hách của Đại Đế Napolêon, một thiên tài xưa nay chưa từng có (1769-1821). Hầu như ông đã làm bá chủ Châu Âu, quân của ông bách chiến bách thắng. Chỉ còn chiếm thủ đô nước Nga là xong. Ông kéo năm trăm nghìn quân hùng tướng mạnh, chỉ trong vòng một tháng đã đánh chiếm thủ đô Moscow. Thế là xong. Sĩ quan, binh sĩ của ông reo hò ăn mừng như chiếm được thiên đàng trần gian. Thế là quan quân tha hồ hôi của, vơ vét, thành đoàn quân cướp phá, ăn chơi, hãm hiếp, đánh lộn nhau, làm rối loạn thủ đô huy hoàng của Nga Xô. Napolêon đại đế trước kia ra lệnh như sấm sét, quan quân răm rắp nghe theo. Nay tại thủ đô chiến thắng này, ông ra lệnh không còn ai nghe nữa. Binh hùng tướng giỏi của ông trở thành những con ngựa bất kham, chỉ lo ăn chơi, cướp của, hãm hiếp. Cuối cùng, ông đành bó tay rút khỏi Moscow (Mascova), lật đật chạy trốn về Pháp với hơn ba mươi nghìn quân thân tàn ma dại, chết đói, đến nỗi ngựa cũng không còn để giết mà ăn.

Hơn nửa triệu con chiên hùng dũng tuân lệnh ông, đã bách chiến bách thắng khắp Châu Âu. Khi những con chiên đó lao đầu theo tiền của, ăn chơi, chúng không nghe lệnh ông nữa, chúng đã phải chết rữa xác rải rác trên đường chạy trốn. Nếu chúng biết nghe tiếng ông, thì vinh quang biết mấy!

Khi Đức Giêsu nói: “Chiên Tôi thì nghe tiếng Tôi”, chắc hẳn Người đã nhìn thấy hàng triệu, hàng tỷ những con chiên của Người đã biết lắng nghe tiếng Người, như Bài đọc II đã kể: “Tôi thấy một đoàn người thật đông không tài nào đếm nổi. Họ thuộc mọi nước, mọi dân mọi chi tộc và mọi ngôn ngữ, mình mặc áo trắng, tay cầm lá thiên tuế… họ đứng chầu trước ngai Thiên Chúa”. Còn chúng ta có muốn được vào số những con chiên vinh phúc đó không? Nếu muốn thì phải “chiên tôi thì nghe tiếng tôi”

Thế nào là chiên biết nghe tiếng Chúa Giêsu? Chúng ta có nhiều lần được thấy những bầy chiên trên những cánh đồng cỏ xanh tươi qua màn ảnh nhỏ. Nhưng đoàn chiên của Chúa không phải là những bầy chiên thụ động như vậy. Nếu chúng ta nghĩ thế, thì thật sai lầm chua chát!

Hình ảnh trong Kinh thánh trái với ý nghĩa sai lầm đó. Ba hành động được Đức Giêsu đề cao ở đoạn Phúc âm này về con chiên là ba tư cách đầy nhân bản, đó là lắng nghe, biết chí tình và đi theo hết mình.

1- Lắng nghe: Là tư cách chăm chú quan tâm đến người nói, tôn trọng người nói, tỏ ra mình có một mối tương quan thân tình, thân hữu với người nói. Lắng nghe là thiết yếu trong tương giao sống động giữa người với người. Lắng nghe để thông hiểu, thông cảm và hiệp thông với nhau. Người ta nói: Người thông minh là người có tai thông, mắt sáng. Thiên Chúa dựng nên con người có hai tai, hai mắt, một miệng, như vậy là nói ít, nghe nhiều, nhìn cho kỹ. Trong thực tế, khi thảo luận, chúng ta lại “cãi nhau như mổ bò”; “ông nói gà, bà nói vịt”. Những tệ hại ấy xẩy ra từ thời xây tháp Babel đến giờ. Mỗi người nói một thứ tiếng, chẳng ai hiểu ai, họ chia rẽ nhau, chỉ vì kiêu ngạo đòi lên cao tới trời (St. 11). Cho nên các ngôn sứ không ngừng kêu gọi: “Hãy lắng nghe, hỡi Israel!” (Ds. 6, 4; Amos 3, 1; Giêrêmia 7, 2; Tv. 24, 3-9) và rất nhiều lần Đức Giêsu nói: “Ai có tai để nghe thì hãy nghe”. Lời Chúa thật nhẹ nhàng êm ái nhắc bảo chúng ta: “Chiên Tôi thì nghe tiếng Tôi”. Đức Chúa Cha cũng kêu gọi: “Đây là Con Ta rất yêu dấu. Hãy nghe lời Người” (Mt. 17, 5). Những lời đó đang rót vào tai chúng ta để chúng ta được đức tin như Thánh Phaolô nói: “Có đức tin là nhờ nghe giảng, mà nghe giảng là nghe công bố lời Đức Kitô” (Rm. 10, 17) hay: “Đức tin nhờ nghe: Fides ex auditu” (Ga. 3, 2)

2- Biết chí tình: “Chiên Tôi biết Tôi”. Biết về Đức Giêsu do học hỏi lời Chúa và giáo lý thì chưa đủ. Biết ở đây là biết bằng con tim, bằng tình yêu mến chí thiết bằng lòng ái mộ nồng nàn, bằng những cảm nhận trực giác sâu đậm, bằng những rung động bắt đúng tầng số của trái tim Chúa bốc lửa rực sáng vì yêu con chiên và chết đi vì con chiên. Trái tim con chiên cũng phải bốc lửa bừng bừng yêu mến Chúa chiên nhân lành như vậy, để cả hai nên một như “Tôi và Chúa Cha là một”. Sự biết chí tình chí thiết này thật sự đã được thể hiện với hai Thánh nữ Catarina và Têrêxa Hài đồng Giêsu. Catarina là người mù chữ chỉ học nơi Thánh Tâm Chúa Giêsu, và trở thành Thánh Tiến sĩ Hội Thánh. Têrêxa cũng chẳng học trường nào, chỉ học nơi tình yêu Chúa Giêsu Hài đồng, đã được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II phong làm Tiến sĩ Hột Thánh tháng 08/1997 trong Đại Hội giới trẻ thế giới tại Paris.

3- Chúng theo Tôi: Theo Tôi như Phêrô bỏ chài lưới, vợ con, cha mẹ và mọi sự để theo Thầy, như Mathêu bỏ địa vị, tiền của để theo Chúa, như Madalena bỏ đường tội lỗi bước vào đời sống mới. Đó là đổi đời, từ bỏ nếp sống cũ tiến theo nếp sống mới, một cuộc tái sinh vào đời sống mới, “Tôi ban cho chúng sự sống đời đời, không bao giờ chúng phải diệt vong và không ai cướp được chúng khỏi tay Tôi” … và chắc hơn nữa: “Không ai cướp được chúng khỏi tay Chúa Cha”. Như vậy, chúng ta được giữ gìn trong hai đôi tay: Một bên là Cha, một bên là mẹ: Được dẫn dắt trong bình an và bảo đảm tuyệt đối. Thật là một hình ảnh tuyệt vời!

Lạy Chúa, xin cho chúng con được sống trong lòng bàn tay Chúa, bàn tay đã giơ ra cứu chữa bao nhiêu bệnh nhân, bàn tay đã giơ ra cứu vớt Phêrô khỏi chìm trong lòng biển, bàn tay đã cầm lấy bánh, tạ ơn, bẻ ra trao cho các môn đệ và nói: “Này là Mình Thầy”, bàn tay đã giang ra cho quân dữ đóng đinh. Chính bàn tay đó đang gìn giữ chúng con thật chắc chắn và không ai cướp được chúng con ra khỏi tay Chúa. Chúng con xin tạ ơn Chúa Giêsu và Chúa Cha muôn đời.

Lm. Giuse Vũ Khắc Nghiêm

Đọc tiếp